ارتداد در اسلام

در آن شهر می‌پردازد و بعد می‌بیند با هرکسی که برخورد می‌کند، افراد نامناسبی هستند و خمس را در مسائل خلاف صرف می‌کنند، به‌نحوی که یک موردِ صحیح هم پیدا نمی‌شود؛ لذا کم‌کم برای او نسبت به مسئلۀ خمس تبدل فکر پیدا شده است.

بنابراین، در این صورت که به‌واسطۀ جریانات و شرایطی غیرارادی ذهن فرد تبدل پیدا کرده و علم غیبی هم نداشته تا به افراد صالح مراجعه کند، نمی‌توان این شخص را مقصر دانست و به ارتدادش حکم نمود؛ زیرا این مسئله یک استضعاف فکری است.

آیۀ پنجم: ﴿وَقَالُواْ لَو کُنَّا نَسمَعُ أَو نَعقلُ مَا کُنَّا فی أَصحَٰب ٱلسَّعیر﴾

آیۀ پنجم در سورۀ مبارکۀ ملک است که بحث از آن را به آینده موکول می‌کنیم. خدای متعال می‌فرماید:

﴿وَقَالُواْ لَوۡ كُنَّا نَسۡمَعُ أَوۡ نَعۡقِلُ مَا كُنَّا فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ﴾.¹

«جهنّمی‌ها به خازنان جهنم می‌گویند: اگر ما خود به مقامی رسیده بودیم که مستقلاً درک می‌کردیم و احتیاج به هیچ‌گونه مربی نداشتیم و یا پیروی از شخصی می‌نمودیم که او به مقام عقل و ادراک حقایق و اسرار رسیده و مستقلاً مورد افاضات حضرت سبحان قرار گرفته بود، امروز از مردم جهنم نبودیم.»

آیۀ ششم: آیۀ قاعدۀ احسان

آیۀ ششم آیه‌ای است که در «قواعد فقهیه» مورد بحث قرار می‌گیرد و معروف به «قاعدۀ احسان» است. در سورۀ مبارکۀ توبه می‌فرماید:

﴿لَّيۡسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرۡضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُواْ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ مَا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ مِن سَبِيلٖ وَٱللَهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ﴾؛² ﴿إِنَّمَا