ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
236استفادۀ فقهاء از فعل امام علیهالسّلام در استنباط یک حکم شرعی، تجدیدنظر نمود و لذا دیگر از این جهت تعارضی نخواهد بود.
اشتراک احکام مردان و زنان، اصل اولیّه در احکام اسلام
باری، اگر انسان ادله را نگاه کند، میداند که در احکام شرعیه هیچ فرقی بین مردان و زنان وجود ندارد؛ رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم میفرماید:
لا فَضلَ لِعربیٍّ علیٰ عَجَمیٍّ و لا لِعجمیٍّ علیٰ عربیٍّ و لا لِأحمرَ علیٰ أسودَ و لا لِأسودَ علی أحمرَ إلّا بِالتّقویٰ.1
در قرآن نیز آیاتی با خطاب واحدِ ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ﴾ حکم «مرأة» را از قاعده مستثنیٰ نفرموده است.
اسلام بهمعنای اعتقاد انسان به دین است؛ امام صادق علیهالسّلام میفرماید:
الإیمانُ هو الإقرارُ باللسانِ و عقدٌ فی القلبِ و عملٌ بالأرکان.2
الإسلامُ الإعتقادُ بالجوانِحِ و العملُ بالجوارحِ؛ الإسلامُ فی النفسِ و العملُ فی الخارجِ. بناءً علی هذا الخروج عن الإعتقاد و الإسلام بعلةٍ من العلل و بغرضٍ من الأغراض و بجهةٍ من الجهات، موجب کفر، و کفر هم موجب اعدام است؛ و این حکم بین مرد و زن تفاوتی ندارد.
حال سؤال اینجاست که چرا اسلام در مسئلۀ ارتداد، نصف یا دوسومِ مجتمع خود را ـ که عبارت از زنان باشد ـ از این قاعده مستثنیٰ کرده و این حکم را فقط به
- معدنالجواهروریاضةالخواطر، ص ٢١. ترجمه:
«هیچیک از مردمانِ عرب را بر عجم، و هیچیک از مردمانِ عجم را بر عرب، و هیچ سرخی را بر سیاهی، و هیچ سیاهی را بر سرخی، فضیلتی نیست مگر به پرهیزگاری و تقوای الهی.» (محقق) - الکافی، ج ٢، ص ٢٧. ترجمه:
«ایمان اقرار با زبان و گرهی است که در قلب محکم شده و عمل با اعضا و جوارح است.» (محقق)
- معدنالجواهروریاضةالخواطر، ص ٢١. ترجمه:
