Name: فلسفه حکم ارتداد در اسلام و آزادی اندیشه | بررسی مرزهای تفکر - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

ارتداد در اسلام

211

روایت چهارم از بُرَید عِجلی است:
عن بُرَیدٍ العِجلیّ، عن أبی‌جعفرٍ علیه السّلام، قال: سألتُهُ عن أدنی ما یکونُ العبدُ به مشرکًا. قال فقال: «من قال لِلنَّواةِ إنّها حَصاةٌ و لِلحَصاةِ إنّها نَواةٌ ثم دانَ به.»¹
در این روایت بحث راجع‌به مراتب ایمان و شرک است و به‌طورکلی از مانحن‌فیه اجنبی است.²
روایت پنجم از سلیم‌بن‌قیس:
أدنیٰ ما یکونُ به العبدُ کافرًا مَن زعَم أنّ شیئًا نَهَی اللَهُ عنه أنّ اللَهَ أمَر به و نصَبه دینًا یَتَوَلّیٰ علیه و یزعُم أنّه یعبُد اللَه الّذی أمرَهُ به و إنّما یعبُد الشیطان.³
1. دلیل‌العروة، ج ١،‌ص ٤٤٧؛ الکافی، ج ٢، ص ٣٩٧. ترجمه:
  «برید عجلی می‌گوید: از امام باقر علیه السّلام سؤال نمودم از کم‌ترین و کوچک‌ترین چیزی که بنده به‌واسطۀ آن مشرک می‌شود. فرمود: ”کسی که نسبت به یک دانه بگوید که این ریگ است و نسبت به ریگی بگوید که این دانه است و به این امر معتقد باشد.“» (محقق)
2. تفسیر العیاشی، ج‌١، ص ٢٩٧:
  «عن أبان بن عبد الرحمن قال: سمعت أباعبدِاللَه علیه السّلام یقول: ”أدنیٰ ما یخرُج به الرجل من الإسلام أن یری الرأیَ بخلاف الحق فیقیمَ علیه“ قال: ﴿وَمَن يَكۡفُرۡ بِٱلۡإِيمَٰنِ فَقَدۡ حَبِطَ عَمَلُهُ﴾ و قال: ”الذی یکفُر بالإیمان الذی لا یعمَل بما أمَر اللَه به و لا یرضیٰ به.“»
  ترجمه: «ابان‌بن‌عبد‌الرحمن می‌گوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم که فرمود: ”کم‌ترین و کوچک‌ترین چیزی که مرد به‌واسطۀ آن از اسلام خارج می‌شود این است که رأی و نظری را برخلاف حق ببیند و بر آن پافشاری نماید. خداوند می‌فرماید: ﴿و کسی که به مراتب ایمان کفر ورزد، پس به‌تحقیق که عمل او حَبط و نابود می‌شود.﴾“ و سپس حضرت فرمود: ”آن شخصی که به ایمان کافر می‌شود کسی است که به آنچه خداوند امر نموده عمل نمی‌نماید و بدان راضی نمی‌گردد.“» (محقق)
3. دلیل‌العروة، ج ١،‌ص ٤٤٧؛ کتاب‌سلیم، ص ٦١٥. ترجمه:
  «سلیم‌بن‌قیس از امیرالمؤمنین علیه السّلام روایت می‌کند که حضرت فرمود:” کم‌ترین چیزی که به‌واسطۀ آن عبد کافر می‌شود، این است که کسی چیزی را که خداوند از آن نهی نموده، گمان کند که خدا بدان امر نموده و آن را دینی برای خود قرار دهد و بدان پایبند باشد، و براین‌اساس گمان برد که خدایی را عبادت می‌نماید که آن چیز را به وی امر نموده، درحالی‌که او شیطان را عبادت می‌نماید.“» (محقق)