ارتداد در اسلام

حضرت می‌فرماید: اگر شهادت به «لاإله‌الااللَه» و رسالت پیغمبر به‌تنهایی موجب ایمان است، چرا به چنین کسانی حد می‌زنند و دست آنها را می‌بُرند؟ پس معلوم است که اینها مسلمان هستند نه مؤمن. بعد حضرت می‌فرماید: «کسی که فرائض را جحد کند، کافر است.»

طبق این روایت، کسی که صرفاً فرائض را انکار کند، کافر است و دیگر بر این سلسلۀ مراتب که: انکار ضروری مستلزم انکار پیغمبر، و انکار پیغمبر مستلزم انکار توحید، و انکار توحید موجب کفر است، دلالتی ندارد.

حال کسی که فرائض را انکار می‌کند، این‌گونه است که می‌گوید: «من مسلمان هستم ولی نماز، روزه، زکات و حج را قبول ندارم!» به چنین کسی می‌گویند: «شما که زکات، حج، نماز و روزه را قبول نداری، پس چه چیزی از اسلام را قبول داری و بین شما و آن شخص یهودی چه فرقی است؟!»

بنابر این بیان، کفر چنین شخصی از باب استلزام نیست، بلکه از این باب است که اگر کسی مسئله‌ای از امهات مسائل فقه و اسلام را جحد کند، کأنّ خود اسلام را قبول نکرده است.

روایت دوم مکاتبۀ عبدالرحیم قصیر است:

فالإسلامُ قبلَ الإیمانِ، و هو یشارک الإیمانَ، فإذا أتی العبدُ کبیرةً من کبائرِ المعاصی أو صغیرةً من صغائرِ المعاصی التی نهَی اللَه عزّ و جلّ عنها، کان خارجًا من الإیمانِ، ساقطًا عنه اسمُ الإیمانِ، و ثابتًا علیه اسمُ الإسلامِ. فإن تابَ و استغفرَ عادَ إلی دارِ الإیمانِ.