ارتداد در اسلام

ایشان می‌خواهند توضیح دهند که اگر کسی یک حکم ضروری را انکار کند، ولو عالم به ضرورت آن نباشد، کافر و مرتد است. به‌جهت آنکه انکار ضروری در حکم انکار اصل خود دین است.

مِن‌باب‌مثال کسی که می‌خواهد علم ریاضی بخواند و می‌گوید مسئلۀ «جمع» یا «تفریق» در ریاضیات را قبول ندارم، در واقع خود ریاضیات را انکار کرده است؛ زیرا «جمع» و «تفریق» از ارکان ریاضیات است.

صحبت ایشان این است که: شخص با رفضِ آنچه امَّهاتِ یک دین را تشکیل می‌دهد، در واقع متدیّن به آن دین نخواهد بود.

مثلاً در روایت داریم:

بُنیَ الإسلامُ علی خمسٍ: علی الصلاةِ و الزکاةِ و الصومِ و الحجِّ و الوَلایةِ و لم یُنادَ بشی‌ءٍ کما نودیَ بِالولایةِ.¹

براین‌اساس، شخصی که صلاة را قبول ندارد، اسلام را قبول ندارد و دیگر مسلمان نیست. یک‌وقت فرد مسلمان نماز را قبول دارد ولی نمی‌خواند، اما یک‌وقت می‌گوید: «اصلاً نمازی نیست» و این یعنی که اصلاً اسلامی وجود ندارد.

مرحوم حلی در این مقام صحبت می‌کنند که: ما به علم و جهلِ شخص منکر، و نیز به اینکه این انکارِ او مستلزم انکار رسالت است یا خیر، کاری نداریم؛ باید دید که بالأخره اعتقاد هر شخصی که قائل به یک نحله و دینی است، چه بروز و ظهوری دارد. آیا ممکن است کسی که می‌خواهد علم طبابت را بخواند، بگوید: «من دارو را قبول ندارم»؟! اگر دارو را قبول نداری، چرا آمدی علم طبابت بخوانی و بدون دارو