Name: فلسفه حکم ارتداد در اسلام و آزادی اندیشه | بررسی مرزهای تفکر - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

ارتداد در اسلام

189

¹
به‌عبارت‌دیگر خداوند هم عقرب و افعی و بُرغوث² را آفریده و هم اجازۀ قتل آن را داده است؛ بنابراین باید هر دو جهت تکوین و تشریع به‌جایِ خود محفوظ بماند و اینکه «چون مطلب صحیح است، نباید اقدام شود» غلط و دور از واقع است.
کلام صاحب مفتاح‌الکرامه در تحقق موضوع ارتداد
صاحب مفتاح الکرامة نیز می‌فرماید:
و هنا کلامٌ فی أنَّ جُحودَ الضروری کفرٌ فی نفسه أو لأنّه یَکشِفُ عن إنکارِه النبوّةَ مثلًا. ظاهرُهم الأول، و احتمَل الأستاذ الثانیَ؛ قال: «فَعلیه لو احتُمِلَ وقوعُ الشبهةِ علیه لم یُحکَم بکفرِه إلّا أنّ الخُروجَ عن مَذاق الأصحاب مما لا ینبغی.»³
1. ← فرموده بود که: ”خطّ جنید باید“ چنان‌که دستار و درّاعه در پوشید و به مدرسه رفت و جواب فتوا نوشت که: ”نحن نحکُم بالظّاهر“ یعنی بر ظاهرِ حال کشتنی است و فتوا بر ظاهر است اما باطن را خدای داند.»
  ب. رجال‌الکشی، ص ٣٨٠:
  «قال [ابوعبداللَه علیه السّلام]: ”رحمَ اللَهُ مُعلٍّی قد کنتُ أتوقّعُ ذلکَ لأنّهُ أذاعَ سِرّنا، و لیس النّاصبُ لنا حربًا بأعظمَ مؤنةً علینا منَ المذیعِ علینا سرَّنا، فمن أذاعَ سِرّنا إلیٰ غیرِ أهلهِ لم یفارقِ الدنیا حتّی یَعَضَّهُ السِّلاحُ أو یموتَ بخَبَلٍ.“»
  ترجمه: «امام صادق علیه السّلام می‌فرماید: ”خداوند معلّیٰ را رحمت کند، انتظار کشته‌شدنش را داشتم؛ چراکه او سرّ ما را فاش کرد. و مئونه و سختی کسی که بنای جنگ با ما را بگذارد نسبت به شخصی که سرّ ما را فاش نماید بر ما بزرگتر نیست. پس هرکس سرّ ما را برای غیر اهلش فاش نماید، از دنیا نمی‌رود مگر اینکه به سلاحی گزیده شود یا اینکه به حال دیوانگی از دنیا برود.“» (محقق)
2. لغت‌نامۀ دهخدا: «کَک.»
3. مفتاح‌الکرامة، ج ۲، ص ۳۸؛ جواهرالکلام، ج ٦، ص ٤٩. ترجمه:
  «در اینجا بحثی است که آیا انکار ضروری به‌خودی‌خود موجب کفر است یا به‌جهتِ اینکه کاشف از امری نظیر انکار نبوت می‌گردد، کفر به حساب می‌آید. ظاهر اقوال فقهاء قول اول است و استاد (کاشف الغطاء) دومی را احتمال داده و گفته است:
  ”براین‌اساس، اگر احتمال وقوع شبهه در مورد فردی وجود داشته باشد، حکم به کفرش داده نمی‌شود؛ الا اینکه خروج از نظر اصحاب سزاوار نیست.“» (محقق)