ارتداد در اسلام

خَيۡرٖ مِّن رَّبِّكُمۡ وَٱللَهُ يَخۡتَصُّ بِرَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُ وَٱللَهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ﴾.¹

و کذلک در آیۀ اول و ششم از سوره بیّنه اهل‌کتاب را در مقابل مشرکین قرار داده است.

گرچه در بسیاری از آیات با لفظ مضارع و یا ماضی اهل‌کتاب را مشمول این عنوان نموده است، اما با لفظ مشرک که اسم فاعل و دال بر ثبوت و تحقق مصدر در نفس فاعل می‌باشد ذکری به میان نیامده است.

پس با توجه به این آیات فقط اهل‌کتاب از دایرۀ لفظ مشرک خارج و بقیۀ اصناف از عبدۀ اصنام و انجم و قمر و شمس و حیوانات را داخل می‌کند.

البته در آیات قرآن حتی خطاب به مؤمنین ـ که در اعمال و عبادات خود غیر خدا را شریک قرار می‌دهند با عنوان فعل نه با عنوان اسم فاعل ـ آنان را از شرک برحذر می‌دارد. و یا آنان که در اِسناد امور عالم تکوین به خدای متعال شریک و انبازی قرار می‌دهند هم سهمی از این شرک می‌برند؛ مانند آیه شریفۀ ﴿فَإِذَا رَكِبُواْ فِي ٱلۡفُلۡكِ دَعَوُاْ ٱللَهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ إِذَا هُمۡ يُشۡرِكُونَ﴾.²

و این معنی ازآنجاکه مقول به تشکیک می‌باشد در همۀ افراد کم‌وبیش وجود دارد. چنانچه روایات نیز بر این مسئله دلالت دارند. اما مشرک در اصطلاح قرآن که مقتضی احکام خاصّ به خود می‌باشد، همان اصنافی هستند که در بالا ذکر شد.

بناءًعلیٰ‌هذا، به کسی که برای خدا واقعاً شریکی قائل است و عبادت اوثان