ارتداد در اسلام

فمِنهم مَن ذکَر فی وصفِ شرحِه علی الأصول: ”شروح الکافی کثیرةٌ جلیلةٌ قدرًا؛ و أوّل من شرحه بالکفر صدرا هذا.“»¹و²

و در روح‌مجرد ذکر می‌فرمایند:

بعضی از کتابفروش‌ها که خریدوفروش کتب حکمت و فلسفه را به نظر بعضی از مراجع حرام می‌دانستند، اگر احیاناً در ضمن مجموعۀ خریدی که می‌نمودند، کتاب اسفار ملاّصدرا و یا منظومۀ سبزواری دیده می‌شد، آن را با انبر برمی‌داشتند تا دستشان بدان اصابت نکند و نجس نگردد!³

تکفیر مرحوم ملاصدرا توسط صاحب روضات‌الجنات

حال سؤال اینجاست که اگر حاج میرزا حسین نوری به‌تبع صاحب روضات به‌خاطر تعبیر و مطلب بسیار صحیحی که ملاصدرا از یک آیۀ قرآن، حدیث و روایتی فهم کرده، فتوا به کفر ایشان داد، آیا سایر افراد نیز باید از این فتوای اشتباه متابعت کنند؟!

دو مرجع موهوم بسیاری از فتاوای مجمعٌ‌علیها

برگشت بسیاری از این قبیل فتاوای مجمعٌ‌علیها به این دو امر است:

گاهی چون فقیه فتوای چند نفر در بلد و مدینۀ خود و اطراف خودش را دیده، می‌گوید: «این مسئله مجمع‌علیها است.» درحالی‌که اجماعی وجود ندارد و شخص پای خود را از شهرش بیرون نگذاشته و با مراجعه به تعدادی کتاب در کتابخانه‌اش فتوای خود را «اجماع‌الأمة» پنداشته است. چطور اینکه مرحوم شیخ طوسی در خلاف در هر مسئله‌ای آن را به «اجماع‌الأمة» نسبت می‌دهد.

و گاهی شخص هرجا که دلیل مسئله‌ای را نفهمیده و درنیافته آن را به اجماع