Name: فلسفه حکم ارتداد در اسلام و آزادی اندیشه | بررسی مرزهای تفکر - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

ارتداد در اسلام

176

¹
1. ← «باری، چون جنگ جمل پایان یافت، منادی امیرالمؤمنین علیه السّلام ندا درداد:
  ألا لایُجهَز علی جریحٍ، و لایُتبَع مولٍّ، و لایُطعَن فی وجهِ مُدبرٍ، و من ألقَی السّلاحَ فهو آمِنٌ، و من أغلَقَ بابَه فهو آمِنٌ. ثمّ آمَنَ الأسود و الأحمر.*
  و در کنزالعُمّال بعد از این فقرات آورده است که:
  و لا یُستَحلَّنَّ فرجٌ و لا مالٌ. و انظُروا ما حضَر به الحربُ من آنیةٍ فاقبِضوهُ، و ما کانَ سِویٰ ذلک فهو لِورثتِه. و لا تَطلُبُنَّ عَبدًا خارجًا من العَسکرِ. و ما کان من دابّةٍ أو سلاحٍ فهو لکم. و لیس لکم أمُّ ولدٍ. و المواریثُ علیٰ فریضةِ اللَهِ. و أیُّ امرأةٍ قُتِلَ زَوجُها فَلتَعتَدَّ أربعةَ أشهُرٍ و عشرًا.
  قالوا: ”یا أمیرَالمؤمنینَ، تُحِلَّ لنا دماءَهُم، و لا تُحِلُّ لنا نساءَهم؟!“
  فقال: ”کذلک السّیرةُ فی أهلِ القِبلةِ.“ فَخاصَموه.
  قال: ”فهاتُوا سِهامکم و أقرِعوا علیٰ عائشةَ، فهی رأسُ الأمر و قائدُهم.“
  فَعَرَفوا و قالوا: ”نَستَغفِرُ اللَهَ.“ فَحَمَهم [فخصَمهم] علیّ.
  و قال علیٌّ یومَ الجمَلِ: ”نَمُنُّ علیهم بشَهادة أن لا إلَه إلّا اللَهُ؛ و نُوَرِّثُ الأبناءَ من الآباءِ.“**
  کسی را که زخم دیده است، نباید کشت؛ و کسی را که فرار می‌کند، نباید دنبال کرد؛ و در چهرۀ کسی که پشت کرده است نباید نیزه زد؛ و کسی [که] اسلحۀ خود را بر زمین گذارد، در امان است؛ و کسی که در را بر روی خود ببندد، در امان است.
  و سپس امیرالمؤمنین هرکس را اعم از سیاه‌پوستان و سرخ‌پوستان امان دادند، و فرمود:
  ”نباید زنی را و مالی را حلال شمرد و بدان تجاوز کرد. و ببینید آنچه از ظروف در میدان جنگ است برای خود قبض کنید، و آنچه در میدان نیست متعلق به وراثِ مقتولین است. و اگر بنده‌ای و غلامی خارج از لشکر باشد، نباید او را گرفت. اما آنچه از اسلحه و چهارپایانی که با آن به جنگ آمده‌اند، برای شماست. و امّ‌ولدِ مقتولان برای شما نیست و حقی در آنها ندارید. و بنا به دستور قرآن، باید ارث مقتولان به ورثۀ ایشان برسد. و هر زنی که شوهرش کشته شده است، باید چهار ماه و ده روز عدۀ وفات نگاه دارد.“
  گفتند: ”ای امیر مؤمنان: چگونه تو ریختنِ خون اصحاب جمل را بر ما حلال می‌دانی، ولیکن تصرف و اسارتِ زن‌های آنها را حلال نمی‌دانی؟!“
  حضرت فرمود: ”حکم و قانون دربارۀ اهل‌قبله و مسلمانان این‌طور است.“
  آنها با آن حضرت به گفتگو و جدال و مخاصمه پرداختند.
  حضرت فرمود: ”پس بنابر این گفتارتان، اینک تیرهای قرعۀ خود را بیاورید و قرعه ←