ارتداد در اسلام

بسم اللَه الرّحمن الرّحیم

لزوم بررسی اجمالی مبانی فقهاء شیعه

ارتداد مسئلۀ بسیار مهمّ امروز و عصر ما است. یکی از اشکالات مهمی که علیه اسلام مطرح می‌کنند همین قضیۀ ارتداد است که اگر اسلام قائل به حریت در فکر و رأی و تأمل و تفکر است، این مسئله با حکم ارتداد شخصی که انکار دین می‌کند منافات دارد، و اگر اسلام مخالف حریت در فکر است که باید گفت: وعلی‌الإسلام‌السّلام. چنانچه برخی می‌گویند: اسلام دین شمشیر است.¹

همۀ این اشکالات به‌جهت آن است که مسئلۀ ارتداد در فقه تابه‌حال آن‌طورکه باید و شاید مورد بحث قرار نگرفته است. کلّ آن مقداری که صاحب جواهر راجع‌به ارتداد بحث کرده‌اند، چهار صفحه در ذیل طهارت، و سه صفحه هم در ذیل بحث دیات و قصاص بیشتر نیست؛² درحالتی‌که این بحث بسیار مفصّل است و حداقل باید به‌اندازۀ نصفِ این کتاب در دست بنده، مورد بحث قرار گیرد.

و اما اختلافی که در عبارات و کلمات فقهاء مشاهده می‌شود نیز ممکن است معلول عدم پرداختن و توجهِ کافی به مسئلۀ ارتداد و حقیقت آن و یا مخفی‌ماندن بعضی از ادله و نظرات از دید آنها بوده باشد. البته ما نیز نمی‌توانیم مدعی باشیم که