ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
1٬410
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
تهیۀ کتاب از سرای جاوید
ارتداد در اسلام
1601
- ← الف) الفقهعلیالمذاهبالأربعة، ج ٥، ص ٣٧٢:
«و اتفق الأئمةُ الأربعةُ ـ علیهم رحمة اللَه تعالیٰ ـ علیٰ أنّ من ثبَت ارتدادُه عن الإسلام ـ و العیاذ باللَه ـ وجَب قتلُه و أُهدِرَ دمُه؛ و علیٰ أنّ قتلَ الزندیق واجب، و هو الذی یُضمر الکفر و یتظاهر بالإسلام.»
ب) الدرّالمختارفیالفقهالحنفی، ج ٤، ص ٤١٦:
«و الکافر بسبِّ نبیٍّ من الأنبیاء، فإنّه یُقتل حَدًّا، و لا تُقبَل توبتُه مطلقًا. و لو سبّ اللَهَ تعالیٰ قُبلت؛ لأنّه حقُّ اللَه تعالی. و الأوّل حقُّ العبد، لایزول بالتّوبة؛ و من شکَّ فی عذابه و کُفره کفَر.»
ص ٤٢٢: « (أو) الکافر بسبّ (الشّیخین أو) بسبّ (أحدهما) فی البحر عن الجوهرة مُعَزِّیًا للشّهید: ”من سَبَّ الشّیخین أو طعَنَ فیهما، کفَر و لاتُقبل توبتُه. و به أخَذ الدّبوسی و أبواللّیث، وهو المختار للفتوی.“»
ج) تاریخ الطبری، ج ٣، ص ٥٨:
«و کان رسول اللَه صلّی اللَه علیه و آله و سلّم قد عهِد إلیٰ أُمرائه من المسلمین حینَ أمرَهم أن یدخُلوا مکةَ، ألّا یقتُلوا أحدًا إلّا مَن قاتلَهم إلّا أنّه قد عهِد فی نفر سمّاهم أمَر بقتلِهم و إن وُجِدوا تحتَ أستارِ الکعبة؛ منهم عبدُ اللَه بن سعد بن أبیسرح بن حبیب بن جذیمة بن نصر بن مالک بن حسل بن عامر ابن لؤی، و إنما أمَر رسولُ اللَه صلّی اللَه علیه و آله و سلّم بقتلِه، لأنه کان قد أسلَم فارتدّ مشرکًا.»
د) سنن أبیداود، ج ٣، ص ١١٦٣:
«لمّا کان یومُ فتحِ مکةَ أمَّنَ رسولُ اللَهِ صلّی اللَه علیهِ [و آله] و سلّم النّاسَ إلا أربعةَ نفرٍ و إمرأتینِ و سمّاهُم، و ابنُ أبیسرحٍ. فذَکَر الحدیثَ قالَ: و أمّا ابنُ أبیسَرحٍ، فإنّهُ اختبَأ عند عثمانَ بن عفّانَ، فلمّا دعا رسولُ اللَهِ صلّی اللَه علیهِ [و آله] و سلّم النّاسَ إلی البیعةِ جاءَ بهِ حتّی أوقفَهُ علیٰ رسولِ اللَهِ صلّی اللَه علیهِ [و آله] و سلّم، فقال: ”یا نَبی اللَهِ بایِع عبدَ اللَهِ“. فرفعَ رأسَه فنظرَ إلیهِ ثلاثًا، کلُّ ذلکَ یأبی، فبایعهُ بعدَ ثلاثٍ، ثمّ أقبلَ علیٰ أصحابِهِ، فقالَ: ”أما کان فیکُم رجلٌ رشیدٌ یقومُ إلیٰ هذا حیث رآنی کففتُ یدی عن بَیعتِه فیقتُلَه؟“ فقالوا: ”ما ندری یا رسولَ اللَهِ ما فی نَفسِکَ، ألا أوماتَ إلینا بعینک؟“ قال: ”إنّه لا یَنبَغی لنبی أن تکونَ لهُ خائِنةُ الأعیُنِ“.
قال أبوداود: کان عبدُ اللَهِ أخا عثمانَ من الرِّضاعةِ.» (محقق)
- ← الف) الفقهعلیالمذاهبالأربعة، ج ٥، ص ٣٧٢:
/
400
