ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
158است که رسول خدا در مورد او بشارت بهشت داد:
مَن أراد أن یَنظُرَ إلی رَجُلٍ مِن أهلِ الجنّةِ فَلیَنظر إلیٰ هذا الرَّجُلِ.1
وقتی پیغمبر اکرم این مطلب را فرمودند، ابوبکر و عمربنخطاب از نزد پیغمبر بلند شدند و به نزد مالکبننویره رفتند و گفتند: «دست ما به دامنت که چون رسول خدا تو را از اهل بهشت نامیده تقاضا داریم دربارۀ ما طلب مغفرت نمایی.» مالک هم گفت: «لا غفَر اللَهُ لکما؛ خدا شما را نیامرزد که رسول اللَه را که صاحب شفاعت است میگذارید و از من میخواهید که برای شما استغفار کنم!» معذلک اهلتسنّن او را از «اصحاب رِدّه» میشمارند.2
این مالکبننویره وقتی به مدینه آمد و دید که خلافت به امیرالمؤمنین علیه السّلام نرسیده، از پرداخت زکات ابا کرد و لذا ابوبکر جیشی را به زعامت خالدبنولید به دنبال او فرستاد.
خالد از باب ارتداد حکم به قتل مالک داد. مالک گفت: «آخر چرا میخواهید ما را بکشید درحالیکه ما مسلمانیم؟!» ابوقتاده و عبداللَهبنعمر گفتند: «ای خالد دست از کشتن مالک بردار که او مسلمان است و ما نمازخواندن او را به چشم دیدهایم!» اما درعینحال خالدبنولید در هنگام نماز غفلتاً و غیلتاً حمله کرد، و سَر آنها را برید، و همان شب با زن مالک زنا کرد!3
از این جریان میفهمیم که اگر قرار بر ارتداد باشد، شخص نماز هم بخواند مرتد است؛ و اگر قرار بر نفیِ عیب باشد، زنا هم کند توجیه میشود!4
- الفضائل، ابن شاذان، ص ٧٥. امامشناسی، ج ٢، ص ٦١:
«کسی که دوست دارد به مردی از مردان بهشت نظر بیفکند به این مرد نظر کند.» - النهایة، ابن اثیر، ج ٤، ص ١٨٧.
- تاریخالطبری، ج ٣، ص ٢٨٠.
- امامشناسی، ج ٢، ص ٦٥:
«مالک را خالد بهعنوان رجوع و ارتداد از اسلام کشت و آن مردِ مؤمن هرچه گفت: ”من مسلمانم!“ ←
- الفضائل، ابن شاذان، ص ٧٥. امامشناسی، ج ٢، ص ٦١:
