ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
156میدانند.1 در اسرائیل اگر دو نفر یهودی و غیریهودی با یکدیگر معارضه کنند و یهودی او را بکشد، با اینکه در یهود قصاص قتل، قتل است،2 ولی دادگاه قاتل شخص مقتولِ خارج از دین و مذهب یهود را قصاص نمیکند و برایش مقداری زندان یا جریمه تعیین میکند. بهطورکلی یهودیان غیر از خودشان را اصلاً آدم نمیدانند و میگویند فقط یهود باید وجود داشته باشد.3
دربارۀ قوم حضرت موسی علینبیناوآلهوعلیهالسّلام در آیات قرآن داریم که میفرماید:
﴿وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ إِنَّكُمۡ ظَلَمۡتُمۡ أَنفُسَكُم بِٱتِّخَاذِكُمُ ٱلۡعِجۡلَ فَتُوبُوٓاْ إِلَىٰ بَارِئِكُمۡ فَٱقۡتُلُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ عِندَ بَارِئِكُمۡ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ﴾.4
«حضرت موسی به قوم خود فرمود: شما بهواسطۀ غیبت من و پرستیدن گوساله، به خودتان ظلم کردهاید و از دین خدا برگشتهاید و مرتد شدهاید! برای جبران و غفران این معصیت و گناه، به جان هم بیفتید و خود را قتلعام کنید؛ این کفارۀ گناه و مغفرت از این خطیئه و معصیت خواهد بود. پروردگار هم آنها را بخشید و بیامرزید.»
در روایت داریم که بنیاسرائیل در یک روز از صبح تا عصر به جان هم افتادند و همدیگر را میکشتند؛ برادر، برادر را میکشت، و پدر، فرزند را میکشت، و پسر،
- فصلنامۀ تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، شماره ٥١، ص ١١٦.
- سوره مائده (٥) آیه ٤٥؛ فصلنامۀ تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، شماره ٥١، ص ١١٠.
- فصلنامۀ تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، شماره ٥١، ص ١١٦.
- سوره بقره (٢) آیه ٥٤.
