ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
155بسم اللَه الرّحمن الرّحیم
عموم روایات مطرح در زمینۀ ارتداد عرض شد تا یک بیان اجمالی از نفس ارتداد و متعلّق آن روشن گردد. گذشت که از موارد ارتداد، کسی است که انکار رسالت یا ولایت کند؛ همچنین فردی که ناصبی است یا ضروریات دین را انکار میکند نیز از موارد ارتداد شمرده شده است.
اکنون وارد اصل و حقیقت مسئلۀ ارتداد خواهیم شد تا بدانیم این مسئله چیست و آیا مواردی که قوم آن را جزء مسئلۀ ارتداد میدانند صحیح است؟
تشریع حکم ارتداد در سایر ادیان
بهطورکلی مسئلۀ ارتداد و برگشت از دین، در میان سایر ملل نیز وجود دارد.1 بهعنوان مثال یهود نهتنها در مورد ارتداد و خروج از مذهب قائل به همین حکم اسلام است،2و3 بلکه خون هر شخصی را که خارج از دینشان باشد، بیارزش و مباح
- جهت اطلاع بر حکم ارتداد در دین زرتشت، رجوع شود به روایت اِمیدِ اَشَوَهیشْتان، پرسش و پاسخ ٢٥، ص ١٦٩.
- ترجمۀ فارسی تورات، سفر خروج، باب ٣٢: ٢٧؛ میشناتلمود، نزیقین، سهندرین ٧: ٦.
- الکافی، ج ٤، ص ١٨٣:
«[قال ابوعبداللَه علیه السّلام: قال امیرالمؤمنین علیه السّلام:] ”... هل تعلمُ أنّ یوشعَ بنَ نونٍ أُتیَ بِقومٍ بعدَ وفاةِ موسیٰ شَهِدوا أن لا إلهَ إلّا اللَهُ و لم یُقِرّوا أنّ موسیٰ رسولُ اللَهِ فَقَتلَهم بِمثلِ هذهِ القِتلَةِ؟“ فَقالَ له الیهودیُّ: ”نَعم، أشهدُ أنّک ناموسُ موسیٰ! ...“» ترجمه:
امام صادق روایت مینماید که امیرالمؤمنین علیهما السّلام به فردی یهودی فرمود: ”آیا میدانی بعد از وفات موسی قومی به نزد وصیّاش یوشعبننون آورده شدند که شهادت میدادند معبودی جز خدا نیست امّا اقرار نمیکردند که موسی رسول خداست؛ و یوشع آنان را به همین نحو (قتل با دود) کشت؟“ یهودی گفت: ”بله شهادت میدهم که تو ناموس موسی هستی!“»
