ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
150روایت هشتم مربوط به منکرین امامت است:
و فی الخصالِ عن أبیه، عن سَعدِ بنِ عبدِ اللَهِ، عن علیِّ بنِ إسماعیلَ الأشعریِّ، عن محمدِ بنِ سِنانٍ، عن أبیمالکٍ الجُهَنیِّ، قال سمِعتُ أباعبدِاللَهِ علیه السّلام یقولُ:
«ثلاثةٌ لا یُکلِّمهمُ اللَهُ یومَ القیامةِ و لا ینظُرُ إلیهم و لا یُزکّیهم و لهم عذابٌ ألیمٌ: منِ ادّعیٰ إمامًا لَیسَت إمامتُهُ مِن اللَهِ، و مَن جحَد إمامًا إمامتُه مِن عندِ اللَهِ، و مَن زعَم أنّ لهما فی الإسلامِ نَصیبًا.»1
منظور از «لهما» فلانی و فلانی است.
روایت نهم:
و عن محمدِ بنِ الحسنِ، عن الصفّارِ، عن الحسنِ بنِ موسی الخَشّابِ، عن یزیدَ بنِ إسحاقَ شَعِرٍ، عن عباسِ بنِ یزیدَ، عن أبیعبدِاللَهِ علیه السّلام، قال: قلتُ له: إنَّ هؤلاءِ العوامَّ یَزعُمونَ أنَّ الشّرکَ أخفیٰ مِن دبیبِ النّملِ فی اللّیلةِ الظَلماءِ علی المِسحِ الأسوَدِ. فقال: «لا یکونُ العبدُ مشرِکًا حتّی یصلّیَ لِغیرِ اللَهِ أو یَذبحَ لغیرِ اللَهِ أو یدعوَ لغیرِ اللَهِ عزّ و جلّ.»2
منظور حضرت امام صادق علیهالسّلام از «مشرک» در این روایت جالب همین
- همان. ترجمه:
«ابومالک جهنی میگوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم که فرمود: ”سه کس هستند که خداوند در روز قیامت به آنها نظر نمیکند و آنان را پاک نمیگرداند و از برای ایشان عذاب سختی است: کسی که ادعای امامت و رهبریِ فردی را کند که امامت و ریاستش از جانب خداوند نباشد، و کسی که امامی را که امامتش از جانب خداست انکار کند، و کسی که چنین بپندارد که از برای آن دو نفر در اسلام بهرهای است.“» (محقق) - همان، ص ٣٤٢. ترجمه:
«عباسبنیزید میگوید: ”به امام صادق علیه السّلام عرض کردم: این عوام گمان میکنند که شرک از حرکت مورچه در شب تاریک بر گلیم سیاه مخفیتر است.“
حضرت فرمود: ”بنده مشرک به حساب نمیآید مگر وقتی که برای غیر خدا نماز بخواند یا برای غیر خدا ذبح نماید یا غیر از خدای عزّوجلّ را بخواند.“» (محقق)
- همان. ترجمه:
