ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
140از اینکه شخص به محکمه برسد، کسی که به او نزدیکتر است باید او را بکشد، و قتلش واجب است.1
- سه روایتِ باقیمانده از باب هفتم:
روایت دوم:
«عن محمّدِ بنِ یحیَی، عن أحمدَ بنِ محمّد، عنِ ابنِ فضّال، عن حمّادِ بنِ عثمان، عن ابنِ أبییَعفورٍ، قال: قلتُ لأبیعبدِاللَهِ علیه السّلام: إنّ بَزیعًا یزعُم أنّه نبیٌّ. فقال: ”إن سمِعتَه یقول ذلک فاقتُله.“ قال: فجلستُ إلیٰ جنبِه غیرَ مرّةٍ فلم یُمکِنّی ذلک.»
ترجمه: «ابنابییعفور میگوید: به امام صادق علیه السّلام عرض کردم: ”بزیع گمان میکند که پیغمبر است!“ حضرت فرمود: ”اگر از وی شنیدی که چنین میگوید پس او را بکش!“ ابن ابییعفور میگوید: ”بیش از یکبار در کنارش نشستم اما امکان کشتنش برایم فراهم نشد.“»
روایت سوم:
«محمّدُ بنُ علیّ بنِ الحسینِ بإسنادِه عن علیّ بنِ الحکمِ، عن أبانٍ الأحمرِ، عن أبیبصیرٍ یحیَی بنِ أبیالقاسمِ، عن أبیجعفرٍ علیه السّلام، قال فی حدیثٍ: قال النّبیُّ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم: ”أیّها النّاسُ إنّه لا نبیَّ بعدی و لا سنّةَ بعدَ سنّتی فمنِ ادّعَی ذلک فدعواه و بدعتُه فی النّارِ فاقتُلوه و من تَبِعَه فإنّه فی النّارِ. أیّها النّاسُ أحیوا القصاصَ و أحیوا الحقَّ لصاحبِ الحقِّ و لا تفرّقوا و أسلِموا و سلّموا تسلَموا ﴿كَتَبَ ٱللَهُ لَأَغۡلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِيٓ إِنَّ ٱللَهَ قَوِيٌّ عَزِيزٞ﴾.“» (سوره مجادله (٥٨) آیه ٢١)
ترجمه: «در حدیثی از امام صادق علیه السّلام روایت شده است که گفت: نبی مکرّم صلّی اللَه علیه و آله و سلّم به مسلمین که پیرامون آن حضرت جمع شده بودند فرمود: ”ای مردم، پیامبری بعد از من وجود ندارد و سنتی بعد از سنت من نخواهد آمد؛ پس هرکه ادعای آن را نمود، ادعا و بدعتش در آتش است و او را بکشید، و هرکه از او تبعیت کند در آتش است. ای مردم، قصاص را زنده نگه دارید و متفرق نشوید و اسلام بیاورید و حقیقتاً تسلیم شوید. خداوند با دست تقدیر خویش چنین نوشته است که من و رسولانم غلبه خواهیم نمود؛ چراکه خداوند قوی و باعزت است.“»
روایت چهارم:
«فی عیونِ الأخبارِ عن محمّدِ بنِ إبراهیمَ الطّالقانیّ، عن أحمدَ بنِ محمّدِ بنِ سعیدٍ، عن علیّ بنِ الحسنِ بنِ علیّ بنِ فضّالٍ، عن أبیه، عنِ الرّضا علیه السّلام فی حدیثٍ قال: ”و شریعةُ محمّدٍ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم لا تُنسخُ إلی یومِ القیامةِ و لا نبیَّ بعدَه إلی یومِ القیامةِ فمنِ ادّعَی بعدَه نبوّةً أو أتی بعدَه بکتابٍ فدمُه مباحٌ لکلِّ من سمع منه.“»
ترجمه: «علیبنفضّال از امام رضا علیه السّلام روایت میکند که فرمود: ”شریعت محمد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم تا روز قیامت نسخ نمیشود و بعد از آن حضرت تا روز قیامت پیامبری نخواهد آمد؛ پس هرکسی که بعد از ایشان ادعای نبوت نماید یا کتابی بیاورد خونش برای هرکه از او این ادعا را بشنود مباح است.“» (محقق)
- سه روایتِ باقیمانده از باب هفتم:
