Name: فلسفه حکم ارتداد در اسلام و آزادی اندیشه | بررسی مرزهای تفکر - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

ارتداد در اسلام

136

کردند، منتها از اعتقاداتشان دست برنداشتند. عبداللَه‌بن‌سبأ نیز همین‌طور بوده است.¹
روایت هفتم از امام حسن عسکری علیه‌السّلام است که آن حضرت در نامه‌ای دربارۀ غلاة به برخی از اصحاب خود می‌فرماید:
و إن وجَدتَ مِن أحَدٍ منهم خلوةً فاشدَخ رأسَهُ بالصَّخرةِ!²
این روایت نیز از مسائلی است که باید در مبحث ارتداد مورد دقت قرار گیرد؛ چراکه ارتداد مطالب بسیار متفاوتی دارد و افراد تحتِ عناوین مختلفی، مورد آن قرار می‌گیرند:
کسانی که احکام ظاهری را انکار می‌کنند؛
افرادی که اعتقاداتی مانند ولایت و امامت ائمه علیهم السّلام را مردود می‌دانند؛
1. رجال الکشی، ص ١٠٦:
  «عن أبی‌جعفرٍ علیه السّلام: أنّ ‌عبداللَهِ بنَ سبإٍ کانَ یَدّعی النّبوةَ و یَزعُمُ أنّ أمیرَالمؤمنینَ علیه السّلام هو اللَه تعالیٰ عن ذلک. فبلَغ ذلک أمیرَالمؤمنینَ علیه السّلام فَدعاهُ و سَألَهُ فَأقرَّ بذلک و قال: ”نعم، أنت هو و قد کانَ أُلقِیَ فی رُوعی أنّک أنت اللَه و أنّی نبیٌ.“ فقال له أمیرُالمؤمنینَ علیه السّلام: ”ویلک قد سَخِرَ منکَ الشّیطانُ فَارجِع عن هذا! ثَکِلَتک أُمُّک و تُب!“ فأبیٰ فَحبَسه و استَتابَهُ ثلاثةَ أیّامٍ فلم یتُب، فأحرَقه بالنّارِ و قال: ”إنّ الشّیطانَ استَهواهُ فکان یَأتیه و یُلقی فی رُوعِه ذلک.“»
  ترجمه: «عبداللَه‌بن‌سبأ ادعای نبوت می‌نمود و امیرالمؤمنین علیه السّلام را خدا می‌دانست، که خداوند متعال از چنین عقیده‌ای منزه است. خبر به امیرالمؤمنین علیه السّلام رسید، پس حضرت او را خواست و از او سؤال نمود. عبداللَه به عقیده‌اش اعتراف کرد و گفت: ”بله، تو همو هستی! بر قلبم القا شده است که حقاً تو اللَه هستی و من نیز پیغمبری هستم.“ پس امیرالمؤمنین علیه السّلام به او فرمود: ”وای بر تو، شیطان تو را به سخریه و استهزاء گرفته است! مادرت به عزایت بنشیند! از این عقیده برگرد، و توبه کن!“ عبداللَه ابا کرد و نپذیرفت. حضرت او را زندانی نمود و سه روز از او خواست تا توبه کند اما توبه نکرد. پس او را به آتش سوزاند و فرمود: ”به‌تحقیق که شیطان عقل و ادراک او را ربوده بود و نزد او می‌آمد و در دل او این مطالب را القا می‌نمود.“» (محقق)
2. همان، ص ٣٣٧، روایت هفتم از «باب حکمِ الغُلاةِ و القَدَریّة». ترجمه:
  «و اگر احدی از آنان را در خلوتی یافتی، (حسابش را برس و) سرش را با سنگ بشکن!» (محقق)