ارتداد در اسلام

تلمیذ: بنده با یکی از علمای آنها در مورد این انحراف فکری صحبت کردم و ایشان پاسخ داد که: «من امام‌جماعت آنها هستم و اینها نمی‌گویند علی خداست؛ گرچه کلماتشان طوری است که چنین دلالتی دارد.»

استاد: همۀ این عبارات باید مورد دقت قرار بگیرد؛ و ازطرفی روایاتی مثلِ «و قولوا فینا ما شِئتُم»¹ را نیز باید در نظر گرفت.

تمام اینها یا استضعاف است یا نحوۀ بیان به‌گونه‌ای است که موجب برخی تخیلات می‌شود؛ نظیر این عبارت مرحوم حاج میرزا حبیب‌اللَه خراسانی که می‌گویند:

ایشان می‌خواهند به این کیفیت مقام و عظمت امیرالمؤمنین را در یک عبارت بیان کنند، اما این عبارت برای بعضی موجب شبهه می‌شود؛ چنانچه بیان بعضی از مسائل وحدت وجود موجب می‌شود که عده‌ای قائل به کفر بعضی شوند.

خلاصه باید در همۀ این مطالب تأمل کرد و انسان نمی‌تواند بی‌جهت حکم به کفر شخص دهد.

تلمیذ: بعضی از اینها نمازجمعه، نماز شب، نماز جماعت می‌خوانند، و «أشهد أن لا إلهَ إلا اللَه»، «أشهد أنّ محمدًا رسول اللَه»، «أشهد أنّ علیًا ولیُّ اللَه» می‌گویند، و با ما هیچ فرقی ازجهت ظاهر ندارند؛ پس چطور می‌توان به کفر آنها حکم نمود؟

استاد: همین‌طور است و لذا عرض شد که این افراد مستضعف هستند.³