ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
1171
روایت سوم نیز مورد تأمل و بسیار مهم است:
عن محمدِ بنِ یحیی، عن أحمدَ بنِ محمدِ بنِ عیسی، عن علیِّ بنِ حدیدٍ، عن جمیلِ بنِ دَرّاجٍ، عن زرارةَ، عن أحدِهما علیهما السّلام، قال:
«قال رسول اللَه صلّی اللَه علیه و آله : لولا أنّی أکرَه أن یُقالَ إنّ محمدًا استعانَ بِقومٍ حتّیٰ إذا ظَفِر بِعَدوِّه قتَلَهم، لَضرَبتُ أعناقَ قَومٍ کثیرٍ!»2
حضرت در این روایت میفرماید: عدۀ زیادی مستحقّ قتل هستند اما من بهجهتِ مصالحی آنها را نمیکشم!3 بهعبارتدیگر میفرماید که ثبوتاً بسیاری از منافقین مستحقّ قتل هستند، گرچه اثباتاً استحقاق ندارند.4 حال اگر همین فرد منافق
- ← ب. دو شاهد مدعی بر «سرقت» و دو شاهد منکر بر «عدم سرقت»:
پذیرفتهشدن قول مدعی و رد منکر؛
ج. قسمخوردنِ مدعی بر «سرقت» و قسمخوردنِ منکر بر «عدم سرقت»:
پذیرفتهشدن قول منکر؛
د. دو شاهد منکر بر «عدم سرقت» و قسمخوردنِ مدعی «سرقت»:
عدم پذیرش بینۀ منکر و رد حلف به منکر.
البته جمیع این صور در صورتی صحیح است که امارهای وجود نداشته باشد. (محقق) - وسائلالشیعه، ج ٢٨، ص ٣٣٣. رسالهمودت، ص ١٢١:
«نقل شده است از زراره از حضرت صادق یا حضرت باقر علیهما السّلام که فرمودند: حضرت رسولاللَه فرمودند: ”اگر من خوف و کراهت از آن نداشتم که دربارۀ من بگویند که محمد از گروهی مدد جُست و چون بر دشمنش ظفر یافت آنها را کشت، هرآینه من گردنهای جماعت بسیاری را میزدم!“» - الاحتجاج، ج ١، ص ٩٥:
«أما و اللَهِ لو أُذِنَ لی بما لیس لکم بهِ علمٌ، لَحصَدتُ رءوسَکم عن أجسادِکم کَحَبِّ الحَصیدِ بِقَواضِبَ مِن حدید.»
ترجمه: «سوگند به خدا اگر اذن داده میشدم به امری که شما بدان علم ندارید، یقیناً با شمشیرهای بُرنده سرهایتان را از بدنهایتان مانند دانۀ دروشدۀ گندم درو مینمودم!» (محقق) - جهت اطلاع بیشتر پیرامون لزوم تمییز روایات مثبِت ارتداد (کفر ظاهر) از روایات کفر باطن رجوع شود به ص ١٤٢.
- ← ب. دو شاهد مدعی بر «سرقت» و دو شاهد منکر بر «عدم سرقت»:
