ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
113روایات باب پنجم وسائلالشیعه: «بابُ حکمِ الزّندیقِ و المنافقِ و النّاصب»
تا اینجا احکام مرتد بود،1 باب پنجم «باب حکمِ الزّندیق و المنافق و النّاصب» است که باید روایات این باب نیز مورد بررسی قرار گیرد.2
از احکام بسیار مهم ـ خصوصاً در این دوره از زمان ـ حکم شخص ناصبی و سابّ است؛ زیراکه ممکن است اشخاص بسیاری سبّ یا هتک حرمت کنند. گاهی فرد بهطورکلی ناصبی است و میگوید: «آقا! این چه مسخرهبازی است که در آوردهاند؟! این دین اصلاً دین نیست!» و گاهی شخص صرفاً عصبانی میشود و سبّی میکند.
تلمیذ: سبّکردن با اعتقاد فرد ارتباط دارد، نه صرف عصبانیت. اگر شخصی که مثلاً امیرالمؤمنین را سبّ میکند صرفاً عصبانی باشد، باید به خودش لطمه بزند نه آنکه سبّ کند؛ پس این سبّ نسبتی با اعتقاداتش دارد.
استاد: سبّ به ائمه موجب ارتداد است؛ اما گاهی مثلاً یک آخوندی کسی را عصبانی کرده، و او بهجای آنکه به آن فرد فحش بدهد، به پیغمبر و ائمه بد میگوید.
- تنها روایتِ باقیمانده از «باب أنّ المرأةَ المرتدّةَ لا تُقتَل» در کتاب وسائل، ج ٢٨، ص ٣٣٢:
روایت ششم:
محمدُ بنُ یعقوبَ، عن علیِّ بنِ إبراهیمَ، عن أبیه، عن ابنِ محبوبٍ، عن غیرِ واحدٍ من أصحابِنا، عن أبیجعفرٍ و أبیعبدِاللَهِ علیهما السّلام فی المرتدِّ: «یُستتابُ فإن تابَ و إلّا قُتل.» و المرأةِ إذا ارتَدّت عن الإسلامِ: «استُتیبَت فإن تابت و إلّا خُلِّدت فی السّجنِ و ضُیِّق علیها فی حبسِها.»
ترجمه: «از امام باقر و امام صادق علیهماالسّلام راجعبه مرتد روایت شده است که فرمودند: ”از وی طلبِ توبه میشود، اگر بازگشت و توبه نمود بخشیده میگردد والاّ کشته میشود.“ و راجعبه زن در وقتی که از اسلام برمیگردد، فرمودند: ”وی توبه داده میشود، پس اگر توبه کرد، از وی پذیرفته میگردد و در غیر این صورت در زندان تا ابد حبس گشته و در حبس بر او سخت و تنگ گرفته میشود.“» (محقق) - وسائلالشیعه، ج ٢٨، ص ٣٣٢.
- تنها روایتِ باقیمانده از «باب أنّ المرأةَ المرتدّةَ لا تُقتَل» در کتاب وسائل، ج ٢٨، ص ٣٣٢:
