عنوان بصری جلد 8

رفت، نه آن‌چنان‌که هرجا مطرح می‌شود؛ این مهم است!

تأثیر انجام دستورات الهی بر ابعاد وجودی انسان

 پس مسائل، اوامر و نواهی، اوامر و نواهی‌ای نیست که از روی فشار باشد، بلکه از روی آن مبنای منطقی و صحیحی است که آن مبانی به‌مقتضای خلقت انسان مطرح شده است.

 فلهذا مطلبی که از این مرتبه به مرتبۀ دیگر می‌خواهیم منتقل بشویم این است که انجام هر دستور از دستورات اسلام و کفّ نفس و پرهیز از هر نهیی از مناهی اسلام یک تأثیر خاص در یک بُعد از وجود انسان دارد؛ یعنی اگر شخصی بخواهد مراتب کمالی خود را طیّ کند و آنها را به فعلیّت برساند، باید این دستورات را کاملاً اطاعت کند، نه‌اینکه بعضی از آن را انجام بدهد و بعضی از آن را انجام ندهد! به همان مقداری که انجام ندهد، از آن مراتب فعلیّت او کم می‌آید.

 و این مسئله نیاز به یک بحث دیگری دارد که تصوّر می‌کنم رفقا به‌اندازۀ کافی خسته شده‌اند، البتّه خود من هم خسته شده‌ام. إن‌شاءاللَه برای جلسۀ بعد راجع به این مسئله می‌پردازیم که چطور احکام و نواهی اسلام ارتباط مستقیم با شاکلۀ وجودی ما دارد، نه‌اینکه یک مسائل من‌درآوردی باشد و طبق نظر اشاعره که قائل به این هستند که خدای متعال مصلحتش بر این تعلّق گرفته که این‌نحوه اوامر را بر مردم القا کند، این‌نحوه تشریع را القا کند، می‌توانست جور دیگری بگوید، می‌توانست یک نحوۀ دیگر بگوید، می‌توانست سهل‌تر بگیرد، می‌توانست مطالب را عوض بکند، چون خدا گفته، ما هم مجبوریم بر اینکه اطاعت کنیم؛ امّا یک ارتباط منطقی بین عمل انسان و بین خصوصیّات نفس انسان و کمال انسان وجود ندارد! خدا گفته این کار را بکن، می‌کنیم. خدا گفته نماز صبح دو رکعت است، [می‌گوییم] دو رکعت است. خدا گفته نماز چهار رکعت است، چهار رکعت است. حج را این‌طور انجام بده، انجام می‌دهیم.¹

 إن‌شاءاللَه در جلسۀ بعد بعضی از مسائل را از بزرگان که به اسرار این عبادات