عنوان بصری جلد 8

یک عالم قبول داشت، عالمی که ممکن است در فتاوای خودش، در مسائل خودش، در اظهار نظرهای خودش اشتباه کند و ممکن هم هست مطلب او صحیح باشد. برای او تفاوتی از نقطه‌نظر تفکّرات و از نقطه‌نظر اعتقادات و مبانی با سایر افراد وجود ندارد. خب طبعاً این شخص از نقطه‌نظر ارتباطات، محدودۀ ارتباطات خود را بر همین سطح و بر همین مرتبه قرار می‌داد و دیگر اینجا حرف شنوی و اطاعت و اینها معنا ندارد. شخصی است مانند دیگران، درس خوانده، فاضل است، عالم است، مجتهد است، همچون دیگران که دارای خصوصیّات و بوارز اخلاقی هستند، این شخص هم همان‌طور است، چطور اینکه این مطلب را ما در خیلی‌ها می‌بینیم.

 امروزه بسیاری از افراد هستند دارای مراتب علمی و فضل، امّا از نقطه‌نظر ارتباطات هیچ‌گونه تعهّدی و تقبّلی و التزامی نسبت به مطالب آنها وجود ندارد. بسیار آدم خوبی هستند، بسیار خب، امّا برای خودشان! اگر انسان مطلبی را از آنها بشنود و خوب باشد می‌پذیرد؛ نباشد نمی‌شنود، بر حسب آن فکر و بر حسب سلیقۀ خود! اینها یک مرتبه بودند.

 افراد دیگری بودند یک قدری از این بالاتر! ایشان را نسبت به معارف، فرد دارای تزکیه‌ای می‌دانستند، دارای تهذیبی می‌دانستند، دارای خصوصیّات اخلاقی می‌دانستند، ولی در همین حدّ! دیگر بیش از این نسبت به ایشان مطلب دیگری را معتقد نبودند. خب اینها هم احترامی می‌گذاشتند و به‌طور کلّی یک نوع خصوصیّتی را برای ایشان در قبال سایر افرادی که می‌دیدند در نظر می‌گرفتند.

 اینکه می‌خواهم خدمتتان عرض کنم، برای این جهت است که ما وضعیّت خود را در ارتباط با اوامر و نواهی الهی مشخّص کنیم که در چه مرتبه‌ای هستیم و تا کجا نسبت به مسئله پیشرفت کرده‌ایم و موقعیّت و مرتبۀ خود را بدانیم. این مسئله خیلی مسئلۀ مهمّی است! یعنی می‌خواهم این‌طور خدمتتان بگویم که مرحوم آقای حدّاد ـ رضوان اللَه علیه ـ گرچه استاد ایشان بودند، امّا فقط در قسمت عرفانی و ادراک حقایق از دریچۀ عرفان و سلوک نفسانی و قلبی و سرّی با ایشان در ارتباط