
عنوان بصری جلد 8
شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه»
جلد هشتم از مجموعۀ «عنوان بصری» مشتمل بر بیانات حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» است که در آن به شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه» میپردازند. مجلد هشتم از این مجموعه، با موضوع تبیین «تشریع و تکوین» به ارباب نظر و صاحبان بصیرت ارائه و تقدیم میگردد.
عنوان بصری جلد 8
190بده! پس ﴿أَمَّن يُجِيبُ ٱلۡمُضۡطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكۡشِفُ ٱلسُّوٓءَ﴾1 برای چیست؟ اینکه حمد بخوانیم برای مریض تا خدا شفا بدهد، پس برای چیست؟ اینکه برای مرضای جسمی و مرضای باطنی دعا کنیم پس چیست؟ اینکه برای گرفتاریها دعا کنید پس چیست؟ تمام اینها بهجای خودش محفوظ است، ولی صحبت در این است که در نهایتِ قضیّه آنچه که محوریّت افکار و سرّ و ضمیر و نفس ما بر آن قرار گرفته است باید عبارت از خواست و اختیار و مشیّت پروردگار باشد؛ این مطلب باید مورد توجّه باشد!
اگر این مسئله مورد رعایت قرار نگیرد، خب جوابش چه میشود؟ مثلاً به ما این را مینویسند: «آقا، مگر نگفتید دعا کنیم کنکور قبول میشویم؟ پس چرا نشدیم؟» خب نشدی که نشدی، صلاح نبوده است! یا «آقا، مگر نگفتید دعا کنید مریض ما شفا پیدا میکند؟ پس چرا فوت کرد؟» خب صلاح بوده که بمیرد! یا «آقا، مگر شما نگفتید دعا کنیم گشایش پیدا میکنیم؟ پس چرا هنوز زیر بار قرضیم؟» اینها همه برای چیست؟ همه برای این است که آن محوریّت، فراموش شده است! آن محوریّت و اصل و اساسِ برای دعا که غلبه و خواستِ مشیّت پروردگار بر خواست و مشیّت ما است، در این دعاها فراموش شده است! آن منظورِ نظر بنده بوده است که باید انسان یک دعا داشته باشد و آن عبارت است از: مقام عبودیّت! البتّه برای مریض هم باید شخص دعا کند، برای موتیٰ هم باید انسان دعا کند، برای گرفتاریها هم باید انسان دعا کند.
برآورده نشدن برخی از حوائج بهجهت رشد و مصلحت انسان
در این وضعیّت که انسان دعا کند، آنگاه خدای متعال آنچه را که برای ترقّی او و رشد او است انجام میدهد، ولو اینکه مخالف با همین نظر ظاهریِ او باشد، مخالف با همین توقّع او باشد؛ و کَم لَه مِن نَظیرٍ که اینقدر راجع به این مسئله از بزرگان و از اولیا موارد و حکایاتی نقل شده است که چهبسا کارها و توقّعات و تخیّلات و دعاهایی را که افراد انجام میدهند، این دعاها بر خلاف مصلحت آنها و بر خلاف است! نفس آنها نفسی است که اگر بخواهد این عمل انجام بگیرد، آن نفس
- سوره نمل (٢٧) آیه ٦٢.
