
عنوان بصری جلد 8
شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه»
جلد هشتم از مجموعۀ «عنوان بصری» مشتمل بر بیانات حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» است که در آن به شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه» میپردازند. مجلد هشتم از این مجموعه، با موضوع تبیین «تشریع و تکوین» به ارباب نظر و صاحبان بصیرت ارائه و تقدیم میگردد.
عنوان بصری جلد 8
171بشوند و ناراحتیشان به آن حدّ أعلا برسد، ولی اتّفاقاً راجع به امیرالمؤمنین این قضیّه زیاد هم دیده میشد!1 اینها اخلاقی بوده که هر کدام از اینها داشتهاند. حضرت سجّاد نه، اهل این حرفها نبودند، در یک عالم دیگر و در یک نحوۀ دیگری بودند. امام صادق به یک کیفیّت دیگری بودند. امام عسکری علیه السّلام و هر کدام از اینها دارای یک نوع بروز و ظهور پروردگار در این مقام کثرت و در عالم نفس و در عالم دنیا بودند، با توجّه به اینکه تمام آنها آن ابزار لازمِ برای تربیتِ در عالم وجود را در اختیار داشتند؛ ﴿كُلَّ يَوۡمٍ هُوَ فِي شَأۡنٖ﴾.2
به فعلیّت رسیدن اسماء و صفات پروردگار با مجاهده و تربیت نفس
این مسئله، مسئلۀ جمع صفات کمالیّۀ پروردگار در وجود انسان است. حالا آیا این صفات پروردگار و صفات کمالیّه به مرتبۀ بروز و به مرتبۀ فعلیّت رسیده یا نه،
- ← النّوادر، راوندی، ص ١٠:
«قالَ [جعفرٌ الصّادق عن آبائه علیهم السّلام]: قالَ عَلیٌّ علیه السّلام: ”أبصَرَ رَسولُ اللَهِ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم امرَأةً عَجوزَةً دَردَاءَ فَقالَ: أما إنّهُ لا تَدخُلُ الجَنّةَ عَجوزٌ دَردَاءُ! فَبَکَت، فَقالَ رَسولُ اللَهِ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم: ما یُبکیکِ؟ فَقالَت: یا رَسولَ اللَهِ، إنّی دَردَاءُ! فَضَحِکَ رَسولُ اللَهِ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم و قالَ: لا تَدخُلینَ الجَنّةَ عَلیٰ حالِکِ.“»
ترجمه: «امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمود: ”رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم پیرزن بیدندان (و فرتوتی) دید، به او فرمود: قسم به خدا که پیرزن بیدندان (و فرتوت) وارد بهشت نمیشود! پس آن پیرزن گریست، رسول خدا فرمود: چرا گریه میکنی؟ گفت: ای رسول خدا، من [پیرزنی] بیدندان هستم! پس رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم خندید و فرمود: بدین حالت وارد بهشت نمیشوی [بلکه جوان میگردی و وارد بهشت میگردی]!“» (محقّق)
همچنین رجوع شود به بحار الأنوار، ج ١٦، ص ٢٢٨ و ٢٩٤ ـ ٢٩٩.
بهعنوان نمونه رجوع شود به الکافی، ج ١، ص ٤١٠؛ الأمالی، شیخ صدوق، ص ٦٢٢؛ نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٣٦٤؛ السّرائر، ج ٣، ص ٥٦٤؛ مناقب آل أبیطالب علیهم السّلام، ج ٢، ص ١٠٧ و ١٠٨. - سوره الرّحمن (٥٥) آیه ٢٩. معاد شناسی، ج ٩، ص ٣٥١:
«هر روز خداوند در ارادۀ خاص و شأن جدیدی است.»
- ← النّوادر، راوندی، ص ١٠:
