عنوان بصری جلد 8

 به‌نحو محدودش عبارت است از آن سعه‌ای که خدای متعال به هر کسی می‌دهد. افراد دارای سعه‌های متفاوتی هستند، دارای ظروف متفاوتی هستند، هر شخصی یک ظرفی دارد، یک سعه‌ای دارد، یک مقدار تحمّل دارد، یک مقدار گنجایش دارد. این یک مطلبی است که خود ما هم متوجّه می‌شویم، در ارتباطات هم متوجّه می‌شویم؛ می‌گوییم: «فلانی سعه‌اش کم است، یک حرف می‌زنی فوراً از کوره در می‌رود!» یا می‌گوییم: «فلانی سعه‌اش زیاد است، هرچه به او بگویی تحمّل می‌کند.» همین نحوه‌ای که ما خودمان [هستیم. یا می‌گوییم]: «فلانی یک ساعت مطالعه کند خسته می‌شود و کتاب را می‌گذارد کنار! فلانی ده ساعت مطالعه کند باز اشتیاق دارد.» این سعه و ظرفیّتی که در بین خود ما هم متعارف است، اینها همه نشئت گرفتۀ از یک واقعیّت باطنی است که خدای متعال هر کسی را به یک کیفیّت [قرار داده است]، و این دست کسی هم نیست! این مسئله دست هیچ‌کسی نیست و از مسائل اختیاری نیست، بلکه خارج از اختیار است. خدای متعال هر کسی را در یک محدوده و ظرفیّت خاصّ به خود قرار داده است، امّا از همه چیز در او قرار داده است؛ این نکته است! یعنی همان کسی که سعۀ یک لیوان را دارد، همان را دارد که آن شخصی که سعۀ یک کاسه را دارد یا آن شخصی که سعۀ یک ظرف بزرگ‌تر را دارد. این را می‌گویند: مقام سعه و محدودیّت وجودی!

جامعیّت انسان در صفات و اسماء پروردگار

 مطلب دوّمی که در اینجا هست و ما به‌نحو اجمال از این قضیّه می‌گذریم تا اینکه إن‌شاءاللَه اگرخداوند بخواهد معنای این فقره را دیگر در این هفته تمام کنیم تا به فقرات دیگر برسیم، عبارت است از جامعیّت انسان در صفات و اسمائی که خدای متعال در وجود خود دارد.

 خدای متعال عالِم است، انسان را هم عالِم خلق کرده است؛ خدای متعال قادر است، انسان را هم قادر خلق کرده است؛ خدای متعال رئوف است، انسان را هم رئوف خلق کرده است؛ خدای متعال قهّار است، انسان را هم قهّار خلق کرده است؛ و هَلُمَّ جَرًّا! آن صفات و اسماء کلّیۀ پروردگار که در مقام ذات است، البتّه علم به مراتب خودش، قدرت به مراتب خودش، رزق به مراتب خودش، نه در آن محدوده‌ای که