اتصال با سرور قطع شد. در حال تلاش مجدد...

امکان برقراری اتصال وجود ندارد.

اتصال توسط سرور رد شد.

در حال بارگذاری...
00:00:00
تصویر
افزودن به لیست علاقه مندی

قواعد فقهیه ج2

قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (بخش دوم) وقاعده لاحرج

0
فقه واصول
جلد ها

جلد دوم قواعد فقهیه،از دروس آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره استاد فقید در این اثر با تمرکز بر تحلیل مبانی، ملازمات و ارتباط این قواعد و ضمایم آن، طرحی جدید از فقه کاربردی در علوم اسلامی و مباحث حقوقی ارائه می نماید. آنچه در این جلد آمده: • بحث علمی - فنی از دو قاعده مهم فقهی: لاضرر و لا ضرار و لاحرج (قاعدۀ لاضرر بیشتر به جنبۀ عقلانی و قاعدۀ لاحرج نظر به جنبۀ ارتکازی دارد) • بررسی رابطۀ قاعده لاضرر با ادلّه احکام اولیه و نقد اشکالات و نظریات مطروحه در این قاعده • تحلیل جهات‌ عقلانی و شرعی در تشریع احکام • توجه به ملازمات بین حکم عقل و شرع و ضرورت سنجش وقایع عرفی با ملاکات عقلانی و شرعی • بررسی ادله، سعه قاعده و رابطه قاعده لاحرج با سایر قواعد

قواعد فقهیه ج2

48
  • شرع را دخالت می‌دهد.

  •  در مجمع البحرین است:

  • ﴿إِلَّا مَنۡ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوۡ مَعۡرُوفٍ﴾؛1 المَعروفُ: اسمٌ جامعٌ لِکلِّ ما عُرِفَ مِن طاعةِ اللَهِ و التّقرُّبِ إلیه و الإحسانِ إلَی النّاسِ و کلِّ ما یَندُبُ إلیه الشّرعُ مِنَ المُحَسَّناتِ و المُقَبَّحات.

  • و إن شِئتَ قُلتَ: المعروفُ اسمٌ لِکلِّ فِعلٍ یُعرَفُ حُسنُه بالشّرعِ و العَقلِ مِن غیرِ أن یُنازِعَ فیه الشّرعُ.

  • «هرچه مردم بپسندند و شرع امضاء کند و آن را نیکو بداند، و هرچه عقل آن را نیکو بداند و شرع امضاء کند.»

  • ﴿فَأَمۡسِكُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٍ﴾؛2 أی: بِحُسنِ عِشرَةٍ و إنفاقٍ مُناسِبٍ.

  • ﴿أَوۡ فَارِقُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٖ﴾؛3 بِأن تَترُکوهُنَّ حتّیٰ یَخرُجنَ مِنَ العِدّةِ فتبَیَّنَ مِنکُم، لا بِغَیرِ مَعروفٍ بِأن یُراجِعَها ثُمّ یُطَلِّقَها تَطویلًا لِلعِدَّةِ و قَصدًا لِلمُضارَّةِ.

  • ﴿فَلۡيَأۡكُلۡ بِٱلۡمَعۡرُوفِ﴾؛4 أی: ما یَسُدُّ حاجَتَه. و المَعروفُ: القُوتُ. و إنّما عُنِیَ الوَصیُّ و القَیِّمُ فی أموالهِم بِما یَصلَحُهُم.

  • ﴿وَصَاحِبۡهُمَا فِي ٱلدُّنۡيَا مَعۡرُوفٗا﴾؛5 أی: بِالمَعروف. و المَعروفُ ما عُرِفَ مِن طاعَةِ اللَه، و المُنکَرُ ما أُخرِجَ مِنها.6

    1. سوره نساء (٤) آیه ١١٤.
    2. و ٣. سوره طلاق (٦٥) آیه ٢.
    3. سوره نساء (٤) آیه ٦.
    4. سوره لقمان (٣١) آیه ١٥.
    5. مجمع البحرین، ج ٥، ص ٩٣ و ٩٤. امام شناسی، ج ١٥، ص ٩٧ و ٩٨:
      «آیۀ قرآن: ﴿إِلَّا مَنۡ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوۡ مَعۡرُوفٍ﴾؛ معروف اسمی است که جمیع آنچه را که از طاعت خدا شمرده شده است شامل می‌گردد، و هر چیزی که موجب تقرّب به‌سوی اوست، و احسان به مردم است، و هر چیزی که شرع، ما را به انجام آن از مُحسّنات فراخوانده است و از مُقبّحات منع نموده است.
      و اگر می‌خواهی بگو: معروف، اسمی است برای هر فعلی که حُسنِ آن در شرع شناخته شده است و نیز در عقل جایی که در آن شرع ردّی و نزاعی ندارد. ←