قواعد فقهیه ج2

مطلب صحیح و درست و متینی است و جهتش این است که حکم شارع در قضایای جزئیۀ عرفیه، روی خصوص مورد و مصداق نرفته است، بلکه شارع یک ملاک کلّی را در نظر می‌گیرد و چون آن ملاک کلّی در نزد او محترم یا مردود است، لذا کارها و حوادث و قضایای جزئیۀ عرفیه را براساس آن مردود یا صحیح اعلام می‌کند.

خارج بودن سنت نوروز از قاعدۀ مزبور

 ولی در مورد عید نوروز، این سنت با ملاک شارع در مخالفت است؛ لذا امام کاظم علیه السّلام خطاب به منصور، نوروز را از سنّت های جاهلی و بدعت می‌شمارند: «إنّه سُنّةُ الفُرسِ و مَحاها الإسلامُ، و مَعاذَ اللَهِ أن نُحیِیَ ما مَحاهُ الإسلامُ.»¹ درحالتی‌که دید و بازدید و صلۀ‌رحم و کمک به فقرا و امثال‌ذلک ممدوح است؛ پس چرا شارع این سنت را مردود اعلام کرده است؟! به‌جهت‌اینکه این سنت براساس یک سری از اوهام و تخیّلات مربوط به خدایان، ماه‌ها، ملائکه، خدای زیبایی، خدای قدرت و مانند آن بنا نهاده شده است که ریشۀ این ماه‌ها و تمام این آداب، آداب زرتشتی است؛ و چون آن آداب مردود است، لذا شارع هم این عید را که بر آن اساس است مردود اعلام کرده است.²

 اما من‌باب‌مثال آیا شارع ضیافت مهمان را که یکی از آداب خیلی مرسومه در عرب جاهلیت بوده مردود اعلام کرده است؟! آیا ایثار و انفاق یا جود و بخشش را مردود اعلام کرده است؟! نه‌خیر، اتفاقاً خیلی هم تعریف کرده است! من‌باب‌مثال از حاتم طائی تعریف کرده است³ و خود شارع به بعضی از اشعار و مطالبی که در زمان جاهلیت انشاء شده، تمسّک کرده است.⁴ لذا به هرچه در زمان جاهلیت است عنوان