
قواعد فقهیه ج2
قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (بخش دوم) وقاعده لاحرج
جلد دوم قواعد فقهیه،از دروس آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره استاد فقید در این اثر با تمرکز بر تحلیل مبانی، ملازمات و ارتباط این قواعد و ضمایم آن، طرحی جدید از فقه کاربردی در علوم اسلامی و مباحث حقوقی ارائه می نماید. آنچه در این جلد آمده: • بحث علمی - فنی از دو قاعده مهم فقهی: لاضرر و لا ضرار و لاحرج (قاعدۀ لاضرر بیشتر به جنبۀ عقلانی و قاعدۀ لاحرج نظر به جنبۀ ارتکازی دارد) • بررسی رابطۀ قاعده لاضرر با ادلّه احکام اولیه و نقد اشکالات و نظریات مطروحه در این قاعده • تحلیل جهات عقلانی و شرعی در تشریع احکام • توجه به ملازمات بین حکم عقل و شرع و ضرورت سنجش وقایع عرفی با ملاکات عقلانی و شرعی • بررسی ادله، سعه قاعده و رابطه قاعده لاحرج با سایر قواعد
قواعد فقهیه ج2
3حَدَّثَنی جعفرٌ، عن أبیه، عن النّبیِّ صلَّی اللَه علیه و آله قالَ:
«... أنّ اللَهَ تَبارَکَ و تَعالیٰ کانَ إذا بَعَثَ نَبیًّا قالَ لَه: ”اِجتَهِد فی دینِک، و لا حَرَجَ عَلَیک!“ و إنّ اللَهَ تَبارَکَ و تَعالیٰ أعطیٰ ذٰلک أُمَّتی حَیثُ یَقول: ﴿وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٖ﴾.»
«... در امم گذشته وقتی خداوند پیامبری را مبعوث می کرد به او می گفت: ”هر تکلّفی میخواهی در دینت انجام بده و جهد خودت را در دین بهکار ببر و برمردم سخت بگیر؛ ولی حرجی بر خودت نیست!“ و خداوند این حرج را از امّت ما برداشته است برایاینکه میفرماید: ﴿خداوند برای شما در دین حرجی قرار نداده است﴾.»
قرب الإسناد، ص ٨٤.
