قواعد فقهیه ج2
قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (بخش دوم) وقاعده لاحرج
جلد دوم قواعد فقهیه،از دروس آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره استاد فقید در این اثر با تمرکز بر تحلیل مبانی، ملازمات و ارتباط این قواعد و ضمایم آن، طرحی جدید از فقه کاربردی در علوم اسلامی و مباحث حقوقی ارائه می نماید. آنچه در این جلد آمده: • بحث علمی - فنی از دو قاعده مهم فقهی: لاضرر و لا ضرار و لاحرج (قاعدۀ لاضرر بیشتر به جنبۀ عقلانی و قاعدۀ لاحرج نظر به جنبۀ ارتکازی دارد) • بررسی رابطۀ قاعده لاضرر با ادلّه احکام اولیه و نقد اشکالات و نظریات مطروحه در این قاعده • تحلیل جهات عقلانی و شرعی در تشریع احکام • توجه به ملازمات بین حکم عقل و شرع و ضرورت سنجش وقایع عرفی با ملاکات عقلانی و شرعی • بررسی ادله، سعه قاعده و رابطه قاعده لاحرج با سایر قواعد
مرتب سازی:
قواعد فقهیه ج2
254مثلاً در این مورد که این شخص علم به ضرر ندارد و جاهل به ضرر است اگر بخواهد آن حکم امتنانی بهنحو کلی باشد، در اینصورت باید به حال خودش باقی باشد و اینجا را هم شامل شود؛ یعنی چون این وضو به نحو غالب و نوعی، وضوی ضرری است و لا ضرر، وجوب هر وضوی ضرری را برمیدارد، پس لا ضرر وجوب این وضو را هم برمیدارد. لذا ولو اینکه موارد نادری هم پیدا بشود که شخص جاهل به ضرر است و در آن موارد این حکم خلاف امتنان است، اما شارع به لحاظ امتنان نوعی، در اینجا هم حکم به عدم وجوب این وضو و بطلان آن میکند. آنها این امتنان را نوعی گرفتهاند، نه شخصی؛ اما این مطلب جای بحث دارد که آیا میشود ما این نظر را بگیریم یا نمیشود.
اللَهمّ صلّ علیٰ محمّدٍ و آلِ محمد