قواعد فقهیه ج2

درس چهل و چهارم:

بررسی اشکال لزوم تخصیص اکثر در قاعدۀ لا ضرر (١)

أعوذ باللَه من الشّیطان الرّجیم

بسم اللَه الرّحمٰن الرّحیم

الحمدُ لِلّه ربِّ العالمینَ

و الصّلاةُ علیٰ خیرةِ اللَه المُنتجبینَ محمّدٍ و آله الطّاهرینَ

و اللّعنةُ علیٰ أعدائِهم أجمعینَ

جواب شیخ انصاری به اشکال لزوم تخصیص اکثر

 بیان شد که مرحوم شیخ اشکال و جوابی بیان کرده بودند:

اشکال شده است: «این حدیث در بسیاری از موارد تخصیص خورده است.»

و جواب اول به اشکال این است: «این حدیث در مقام امتنان است و تخصیص خورده است، پس دیگر اکثریّت و اقلیّت در آن مطرح نیست.»¹

 از جواب‌های دیگری که به این اشکال داده شده این است:

اگر این قاعده در مقام امتنان است، دیگر اشکالی ندارد که مخصَّص بشود به مخصِّصی که ذا مصلحةٍ و در مقام امتنان است.²

 در اینجا مرحوم شیخ اصلاً کاری به امتنان ندارد، بلکه به خود قاعده و خود حدیث کار دارد و می‌گوید:

این حکم و این روایت، به اکثر موارد تخصیص خورده است و این تخصیص