قواعد فقهیه ج2

این موارد جنبۀ کلّی ندارد، بلکه یک مسئلۀ شخصی بوده است و در اینجا جنبۀ خصوصی لحاظ می‌شود.

 یا آن روایتی که بیان می‌کند لباس رسول خدا به این کیفیت بود که دکمه‌های لباس حضرت روی شانۀ آن حضرت بود.¹ اگر دلیل بر متابعت از این قضیه بود، خود ائمه علیهم السّلام أولیٰ بودند بر اینکه از سنت رسول خدا تبعیت کنند؛ اما چطور ما چنین مسئله‌ای را از آنها ندیده‌ایم؟! پس معلوم می‌شود این یک قضیۀ شخصیه بوده است که پیغمبر این‌طور لباس می‌پوشیدند.

 یا اینکه پوشیدن نعلین زرد مستحب است² و امثال‌ذلک که مربوط به مورد خاص و به‌حسب ظاهر است، نه در همۀ اوقات و نه در همۀ امکنه؛ به‌جهت‌اینکه در هر زمانی و در هر شرایطی باید لحاظ آن زمان و آن شرایط را کرد.

 من‌حیث‌المجموع اگر ما از امام علیه السّلام مسئله‌ای دیدیم که جنبۀ کلّی داشت، آن‌وقت این مسئله می‌شود یک عرف. فرض کنید که تختّم‌بالیمین عرف است، به‌خاطر ‌اینکه همۀ ائمه علیهم السّلام امر به این تختّم‌به‌یمین کرده‌اند و روایت هم در این زمینه آمده است و نصّ بر علّتش هم ذکر شده است.³

 یا مسائلی که امام علیه السّلام از باب سنت تذکر می‌دهند و اختصاص به یک زمان خاصی ندارد؛ مانند اطعام در مورد زفاف یا در مورد حجّ یا در مورد خرید منزل و امثال‌ذلک،⁴ که اختصاص به زمانی دون زمان دیگر ندارد و به‌عنوان یک سنت کلّی است. حالا اگر در عرفی این اطعام مذموم بود، ما این عرفیت را به دلیل شرع کنار می‌گذاریم و دلیل شرع را در اینجا غلبه می‌دهیم. اگر در عرفی اطعام مذموم و خلاف