عنوان بصری جلد 7

یک معنای خاص از ظهور و جلوات حضرت حق وضع شده است. اسم «اللَه» برای آن ذات در مقام واحدیّت و جمع بین کثرت و وحدت و مجموعاً بر آن حقیقت اصلی وضع شده است بدون توجّه به مسئلۀ غیب الغیوبی و آن حقیقت غیر متعیّن و غیر محدود که اعتباراً جدای از کثرت فرض می‌شود. «اللَه» یعنی خدای متعال با همۀ اسماء خودش و با همۀ صفات خودش! لذا این ترجمه‌ای که الآن در زبان انگلیسی از «اللَه» به «God» می‌کنند، ترجمۀ غلطی است؛ چون «اللَه» اسم و علَم است برای آن ذاتی که دارای این خصوصیّات است، امّا این لفظ برای خدای تنها است.

همین‌طور اسامی پروردگار مانند علیم، قدیر، خالق، رازق، ودود، عطوف، حیّ و... هر کدام به إزاء ظهوری از مظاهر ذات وضع شده است. وقتی که ما می‌گوییم: «خداوند اسماء حسنیٰ دارد»، به این معنا است که یک‌هم‌چنین معنا و یک‌هم‌چنین حقیقتی از خدای متعال می‌تواند ظهور پیدا کند! وقتی که می‌گوییم: «خداوند علیم است»، یعنی تمام حقیقت علم از وجود غنیّ بالذّات پروردگار سرچشمه می‌گیرد! وقتی که می‌گوییم: «خداوند قدیر است»، یعنی همۀ قدرت‌ها در عالم وجود از قدرت مطلقۀ او ناشی می‌شود! وقتی که می‌گوییم: «خداوند رازق است»، یعنی تمام ظهورات و بروزات مسئله و حقیقت رزق با تمام انواع و اختلاف در مظاهر ـ چه بلا واسطه که از ناحیۀ پروردگار از سماء نازل بشود و چه به واسطه که از ناحیۀ مردم در عالم ظهور پیدا کند ـ به خدا برمی‌گردد و موحّد همۀ اینها را از او می‌بیند.

تمام اسامی الهی از یک حقایقی حکایت می‌کند که آن حقایق از وجود پروردگار نشئت می‌گیرد: خدای در قالب علم که می‌شود علیم؛ خدای در قالب قدرت که می‌شود قدیر؛ خدای در قالب حیات که می‌شود حیّ؛ خدای در قالب خلق که می‌شود خالق! این قوالب متعدّده محدودیّتی برای ذات به‌وجود می‌آورد، امّا آن محدودیّت نسبت به ذات است ولی نسبت به خود آن حقیقت، اطلاق و لا انتهایی در او راه دارد. تمام اینها حکایت از نمودها و بروزهای متفاوت دارد.

اشتباه برخی از حکما و فلاسفه در فرق نگذاشتن بین اسامی پروردگار

این مسئله که در بین بعضی از فلاسفه و حکما رایج و دارج است که هیچ فرقی