
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
60عطوفتی که در زمان سابق بود، الآن هم بین پدر و پسر، بین رفیق و بین عائله هست؟! آیا آن مروّت و آن مردانگیهایی که ما سابق میشنیدیم، الآن هم وجود دارد؟! تعلّق به مسائل دنیا در سابق بیشتر بوده است یا الآن بیشتر است؟! دور شدن از واقعیّات در سابق بیشتر بوده است یا الآن؟ کدامیک از اینها؟ چه کسی رشد کرده است؟
[بله]، علم رشد کرده است؛ ولی مسئلهای که ما از آن غفلت کردهایم مسئلۀ نفس است! علم رشد کرده است، ولی این رشد علم در خدمت نفس قرار گرفته است! اگر یک دزد برای دستبُرد به منزل بیاید، در دست او چاقو باشد بهتر است یا یک اسحله باشد؟ امروز در دست نفس، اسلحۀ مخرّب و ویرانگر قرار دادهاند!
تیغدادن بر کف زنگیّ مست *** به که نادان را شود علمی به دست1 سابق در دست نفس، تیغ و شمشیر بود؛ الآن در دست نفس، أتم است! کدام مخرّبتر است؟ سابق در دست نفس همین نیرو و قدرت بازوی ظاهری بود، الآن در دست نفس آلات و ادوات و امکانات تخریب کلّ جامعۀ بشری است؟ این وسایل مخرّب و این برنامههای مُفسد و اضلال و گمراهکنندهای که متأسّفانه امروزه برای إفساد بشر وجود دارد، کِی در زمان سابق بود؟!
وظیفۀ پدر و مادر در شرایط فعلی
اینجا است که وظیفۀ پدر و مادر در شرایط فعلی، جدا شدن از محیط خارج و پرداختن به همان اصولی است که ما آن اصول را فقط و فقط و فقط در کتابها از ائمّه علیهم السّلام بهیاد داریم! جامعه هرچه میخواهد بشود، بشود؛ به من چه مربوط است؟! به شما چه مربوط است؟! مبانی هرچه میخواهد تدوین بشود؛ به ما چه مربوط است؟! به شما چه مربوط است؟!
آیا در روز قیامت از آنچه که من فهمیدهام سؤال میشود یا آنچه که دیگران میگویند؟! خب دیگران بگویند! دیگران صبح از خواب بلند میشوند و هرچه
- مثنوی معنوی (میرخانی)، دفتر چهارم، ص ٣٥٩:
تیغدادن در کف زنگیّ مست *** به که آید علم نادان را بهدست
- مثنوی معنوی (میرخانی)، دفتر چهارم، ص ٣٥٩:
