
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
45بودند. میگفت:
یک روز خانمی آمد پیش ما و گفت: «آقای دکتر من معدهام درد میکند.» گفتم: «حالا بگذار ما معاینهات بکنیم. نگو کجایم درد میکند.» معاینهاش کردیم و دیدیم که نه، معدهاش درد نمیکند، بلکه به قلبش مربوط است و برای او دوای قلب نوشتیم. بعداً که بر حسب اتّفاق به داروخانۀ امام رضا در جنب بیمارستان امام رضا در میدان امام رضا در مشهد رفته بودم تا یک دارو بگیرم، دیدم که این خانم هم آمده است و نسخه را داده ولی دارد به آن مسئول داروخانه یک چیزهایی میگوید. یکدفعه آن مسئول داروخانه گفت: «آقای دکتر، این نسخۀ شما است؟» گفتم: «بله، نسخۀ من است.» گفت: «این خانم میگوید معدۀ من درد گرفته است ولی ایشان داروی قلب به من داده است.» گفتم: «خانم، شما معدۀتان درد نمیکند، بلکه قلبتان درد میکند!» گفت: «من بهتر میدانم یا تو؟» گفتم: «نه، شما بهتر میفهمید! همۀ این دواهایی که اینجا است داروهای معده است، همه را بردار بخور!»
حالا گاهی اوقات ما هم میگوییم که بهتر میفهمیم! او دارد برایش این نسخه را تجویز میکند و میگوید: «آقاجان، من دارم میبینم که در نفس تو چه میگذرد!» ولی میگوید: «نه، تو نمیفهمی! من اینطور تشخیص میدهم، من آنطور تشخیص میدهم!» [او هم میگوید]: «بسیار خوب، برو به نسخۀ خودت عمل کن!»
البتّه ما فعلاً وارد این بحث شدیم و إنشاءاللَه امیدواریم که به حول و قوّۀ خدا در مجلس دیگر، مسئله را راجع به کیفیّت ارتباط و تنظیم امور منزل و نحوۀ ارتباطات عائله و تکالیف و دستوراتی که بزرگان فرمودهاند برای دوستان بیان کنیم.
امیدواریم خداوند هیچگاه ما را از صراط اهلبیت عصمت و طهارت به اینطرف و آنطرف نلغزاند، و دست ما را از دامن ولای حضرت بقیّةاللَه أرواحنا فداه کوتاه نگرداند، و عنایت آن بزرگوار را در دنیا و آخرت همیشه نصیب ما بفرماید!
اللَهمّ صلّ علیٰ محمّدٍ و آلمحمّدٍ
