عنوان بصری جلد 7

ایشان حتّی در مسائل بنّایی و ساختمان مسجد هم دخالت می‌کردند و نظر می‌دادند و نقشه می‌دادند! ایشان در کیفیّت و وضع تنظیم امور بهداشتی چقدر دقّت می‌کردند و چقدر راجع به مسائل بهداشتی مسجد و مکان دقّت داشتند و اصلاً ناراحت می‌شدند که در یک گوشۀ مسجد آشغالی افتاده است؛ خادم را صدا می‌کردند: «آقا، چرا آن آشغال را برنداشتی؟! چرا اینجا کثیف است؟!» به خادم می‌گفتند: «من رفتم وضو گرفتم و دیدم که فلان‌جای وضوخانه کثیف است!» و دعوا می‌کردند، مؤاخذه می‌کردند، بازخواست می‌کردند.

اهمّیت عدم توجّه به مظاهر و وابستگی به دنیا در راه خدا

[امّا با تمام این اوصاف]، وقتی قرار بر این شد که برای مشهد بروند، ایشان یک‌مرتبه رها کردند و اصلاً انگار نه انگار که مسجد قائم وجود دارد؛ اصلاً انگار نه انگار! از قوم و خویش‌ها، از آقایان، از افراد عادی و غریبه‌ها مدام آمدند و به ایشان گفتند:

آقا، أقلاً یکی از آقازاده‌هایتان را در آنجا می‌گذاشتید! آقا، شما آن‌قدر زحمت کشیدید! آقا، چه کسی چنین کاری می‌کند؟!

ایشان یک روز ـ که نمی‌دانم دیگر افراد از إخوان و برادرهای ما بودند یا نه ـ به من می‌گفتند:

آقاجان، من وقتی که به طهران آمدم، حتّی یک ساعت هم به میل و اختیار خودم در اینجا نبودم! این مسجد و این محراب و تمام اینها نیاید شما را گول بزند، نیاید شما را از این راهتان برگرداند، نیاید شما را متعلّق و مرتبط کند، نیاید شما را پابند کند! تمام اینها مسائلی است که اگر در راه و مسیر صحیح ـ که همان عدم تعلّق به این مسائل دنیا است ـ نباشد و بدون توجّه به آن محوریّت و بدون توجّه به آن هدف انجام بگیرد، تبدیل به دام و شبکه می‌شود!

این مطلبی که عرض می‌کنم فقط مربوط به مسجد نیست، بلکه همۀ مسائل؛ «تو خود حدیث مفصّل بخوان از این مُجمل!»¹ هر چیزی که بخواهد به‌اندازۀ