
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
29کسی کاری به کار اجتماع ندارد!» حتّی در همین چند سال آخر حیات ایشان، خود من از بعضی از افراد شنیدم که صحبت میکردند: «بله، یک عدّه هستند که میروند در بعضی از شهرستانها مینشینند و به کار کسی کار ندارند و به کار اجتماع کار ندارند و اینها دَم از عرفان میزنند!» و با توجّه به قرائن، قطعاً منظور آن سخنگو و گوینده مرحوم پدر ما بود؛ درحالتیکه این کمال بیانصافی و عدم اطّلاع افراد را نسبت به اشخاصی نشان میدهد که آنها تمام زندگی خود را وقف فی سبیل اللَه کردهاند که چطور یک شخص با وجود تمام ناراحتیهایی که [دارد، دست از وظیفهاش برنمیدارد]!
یک وقت من به ایشان گفتم: «آقا، هنوز کلکسیون امراض شما تکمیل نشده است که هر روز یک ناراحتی و مسئله بهوجود میآید؟!» ایشان فرمودند:
آقا، این دو روز عمر ما به چه درد میخورد؟! بالأخره این دو روز هم تمام میشود و سر میآید؛ حالا ما درد بکشیم یا نکشیم، سالم باشیم یا نباشیم! جان ما چه ارزشی دارد؟! جان ما چه مسئلهای دارد؟! بیاییم به کارهایمان بپردازیم.
نشانۀ صحّت طریق و استقامت راه
ایشان تمام اشتغال خود در ارتباط با مردم و اجتماع و بحث و منبر و سخنرانی و رتق و فتق امور خانوادهها و امور عائله را به دستور استادشان مرحوم آقای حدّاد انجام میدادند که آقای حدّاد یک فرد عارف بود، با مسائل اجتماعی سر و کاری نداشت، با مسائل علمی سر و کاری نداشت، با مسائل فنّی سر و کاری نداشت! التفات میکنید؟!
این نشاندهندۀ صحّت طریق و استقامت راه است که چطور یک ولیّ خدا تشخیص میدهد برای رتق و فتق نظام تربیتی اسلام و اجتماع، شاگرد خود را به این کیفیّت و به این دقّت و به این موازنه در راه قرار بدهد و او را از عدم تعهّد نسبت به بعضی از مسائل برحذر بدارد تا اینکه بتواند آن وظیفۀ الهی را نسبت به بلاغ و ابلاغ به افراد انجام بدهد.
سیرۀ علاّمه طهرانی در اقامۀ نماز جماعت در مسجد قائم
مرحوم آقا میتوانستد [مثل بقیّه باشند]. بنده خودم در مجلسی بودم که بسیاری از افراد در آن مجلس حضور داشتند و صرفاً بهخاطر اینکه خستگی داشتند یا فرض کنید که حال آنها مناسب نبود و حالا یک جمعیّتی بهوجود آمده بود، آنها نماز خودِ
