
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
114من خدمتتان عرض کردم که اگر یک مسلمان واقعاً بخواهد در راه خدا قدم بردارد، مطالعۀ تاریخ و سیرۀ امیرالمؤمنین علیه السّلام برای او کفایت میکند و نیاز به چیز دیگر نداریم؛ یعنی جریان تاریخی و مسائلی که اتّفاق افتاده کفایت میکند!
تحریک عایشه به خونخواهی عثمان و عدول از فرمان الهی
حالا مردم با این وضع آمدند و امیرالمؤمنین علیه السّلام را انتخاب کردند؛ آنهم انتخاب نکردند، بلکه طبق آنچه در تاریخ داریم به زور آمدند، بهطوریکه درب منزل امیرالمؤمنین شکسته شد و امیرالمؤمنین را از منزل بیرون کشیدند و فریاد میزدند: «یا علی، تا قبول نکنی از اینجا نمیرویم!»1 خب حضرت دیگر چهکار کند؟ این انتخاب امیرالمؤمنین بود.
حالا این مردم انتخاب کردند، خدا هم انتخاب کرده، رسول خدا هم بیان کرده، ولی در عینحال این عجوزه، زن رسول خدا سوار بر شتر میشود و به اینطرف و آنطرف نامه میدهد: «بلند شوید بیایید که علی قاتل عثمان است! بیایید خونخواهی کنید و علی را بکُشید!»2 تو را به خدا ببینید زمانه به چه وضعی افتاده است! آن آیهای که میگوید: ﴿يٰنِسَآءَ ٱلنَّبِيِّ لَسۡتُنَّ كَأَحَدٖ مِّنَ ٱلنِّسَآءِ إِنِ ٱتَّقَيۡتُنَّ ... * وَقَرۡنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجۡنَ تَبَرُّجَ ٱلۡجٰهِلِيَّةِ ٱلۡأُولَىٰ﴾3 کجا رفت؟! این آیات قرآن برای کِی بود؟ یا اینکه این آیات برای ما نیست؟! ای زنان رسول خدا، موقعّیت شما با موقعّیت سایر افراد تفاوت میکند، ﴿وَقَرۡنَ فِي بُيُوتِكُنَّ﴾؛ بروید در منزلتان بنشینید و بیرون نیایید!
- رجوع شود به الإمامة و السّیاسة، ج ١، ص ٦٥؛ تاریخ الطّبری، ج ٤، ص ٤٢٧ ـ ٤٣٥؛ تاریخ الیعقوبی، ج ٢، ص ١٧٨ ـ ١٨٠؛ الفتوح، ج ٢، ص ٤٣٤ ـ ٤٣٦.
- رجوع شود به الجمل و النّصرة، ص ٢٣٥ و ٢٩٩ ـ ٣٠٢ و ٣٧٣.
- سوره احزاب (٣٣) آیه ٣٢ و ٣٣. اسرار ملکوت، ج ٣، ص ٢١٧:
«ای زنان پیامبر، شخصیّت و شأن شما مانند شأن و ارزش بقیّۀ زنان نیست، و اگر تقوای پروردگار را پیشۀ خود سازید اجر بیشتری را نصیب خود کردهاید! ... * و همچنین در منزلهای خود مستقر باشید و بیجهت از منزل خارج نشوید و مانند زنهای دوران جاهلیّت با زر و زیور و آرایش نامناسب، خود را به مردم ننمایانید!»
