
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
113در بعضی از جلسات عرض کردم،1 اگر جریان عید غدیر هم نبود و جریان تصریح رسول خدا هم نبود و فقط بهاندازۀ یک جُو عقل در کلّۀ این مردم بود، غیر از امیرالمؤمنین جای دیگری نمیبایست بروند، و این دیگر أظهرُ مِن الشّمس است؛ یعنی ما برای اثبات خلافت امیرالمؤمنین احتیاج به جریان غدیر نداریم، ما برای اثبات خلافت امیرالمؤمنین علیه السّلام احتیاج به نصّ رسول خدا نداریم، احتیاج به آیۀ ﴿ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ...﴾2 نداریم!
این شخص هست، بقیّه هم حاضر هستند؛ بِسماللَه، خودتان بیایید ببینید! این آقا نمیداند در دستش پنچ تا انگشت است یا شش تا انگشت، این یک طرف قضیّه است؛ یک طرف قضیّه هم که میگوید: «سَلونی قَبلَ أن تَفقِدونی؛3 از آسمان بپرسید یا از زمین، از هر کجا میخواهید بپرسید!» در اینجا دیگر یک بچّۀ پنج ساله هم قضاوت میکند و این مسئله یک معمّای چند مجهوله نیست که حالا بزرگان قوم و خُبَرا و اهل حلّ و عقد باید بیایند و بنشینند و راجع به این مسئله قضاوت کنند؛ اصلاً این مسئله را به بچّهها بسپارید! مسئله خیلی روشن است و نیازی به منصوب بودن از جانب رسول خدا ندارد، نیازی به انتصاب از جانب خدا ندارد، نیازی به رأیگیری ندارد، نیازی به جریان غدیر ندارد؛ ولی معذلک و با تمام این احوال، همۀ این مسائل واقع شد، همۀ این حرفها واقع شد، و پناه بر خدا از جهل که واقعاً این جهل چه میکند! یعنی این جهل چطور میآید روی بدیهیترین مسئلۀ واقعی را میپوشاند، روی ابتداییترین مطلب را میپوشاند؛ و این برای ما عبرت است، واقعاً این برای ما عبرت است!
- اسرار ملکوت، ج ٢، ص ٣٣٩؛ آموزههای ولایت، ج ١، ص ٤٦ ـ ٥١.
- سوره مائده (٥) آیه ٣. امام شناسی، ج ٢، ص ٢٠٣:
«امروز من دین شما را برای شما کامل نمودم!» - بصائر الدّرجات، ج ١، ص ٢٦٦. امام شناسی، ج ٤، ص ١٦٣:
«بپرسید از من هرچه میخواهید قبل از آنکه مرا نیابید!»
