
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
103خودتان انتخاب کردید؟1
مسئله، مسئلۀ آسانی نیست؛ لذا این قضیّۀ تسمیه یکی از مسائلی است که باید نسبت به آن توجّه بشود! البتّه ممکن است که بعضیها بهخاطر عدم اطّلاع بر مبانی و از روی غیر علم و غیر عمد یک اسامیای را قرار بدهند که خب اینها قابل تبدیل و قابل اصلاح است.
این مختصری بود راجع به این مسئله، ولی مطالب خیلی زیاد بود؛ البتّه با توجّه به اینکه میدانستم نمیتوانم بگویم ولی در عینحال گفتم که بهطور فشرده این مطالب را بگویم و إنشاءاللَه در آن جلساتی که بحث راجع به این قضیّه است صحبت میشود.
إنشاءاللَه امیدواریم که خداوند ما را نسبت به تکالیفمان آشنا و نسبت به مرامِمان بینا کند و نسبت به آنچه در دورادور ما میگذرد خبیر و مطّلع باشیم و بدانیم که غیر از طریق ائمّه علیهم السّلام و راه و مسیر آنها هرچه دیگر باشد [باطل است].
خداوند ما را نسبت به تکالیفمان و نسبت به آن مطالبی که باید آنها را درک کنیم آگاه کند. و این مسئله را بدانیم و خوب در نظر داشته باشیم: اگر عمل کردیم که فَبِها؛ ولی اگر بهخاطر ملاحظات، بهخاطر بعضی از مصالح و بهخاطر بعضی از جهاتی که بیشتر جنبۀ دنیوی دارد تا جنبۀ الهی [عمل نکردیم، ضرر کردهایم]! و ما خودمان این مطلب را خوب میفهمیم و میتوانیم خوب تشخیص بدهیم؛ چون خدا بهاندازۀ کافی در ما قدرت تشخیص قرار داده تا بفهمیم این ملاحظاتی که داریم در میان اجتماع
- الکافی، ج ٦، ص ١٩:
«عَن عبدِاللَهِ بنِ الحسینِ بنِ زَیدِ بنِ عَلیّ بنِ الحسینِ عَن أبیهِ عَن أبیعبدِاللَه علیه السّلام قالَ: ”قالَ رسولُ اللَه صلّی اللَه علیه و آله و سلّم: إستَحسِنوا أسماءَکُم فَإنّکم تُدعَونَ بِها یَومَ القیامَةِ: قُم یا فُلانَ بنَ فُلانٍ إلیٰ نورِک، و قُم یا فُلانَ بنَ فُلانٍ لا نورَ لَک!“»
ترجمه: «امام صادق علیه السّلام فرمود: ”رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم فرمود: برای خود نامهای نیکو برگزینید؛ زیرا در روز قیامت شما را بر همان نامها میخوانند که: ای فلان پسر فلان برخیز و بهسوی نور خویش برو! و ای فلان پسر فلان برخیز، تو را نوری نیست!» (محقّق)
- الکافی، ج ٦، ص ١٩:
