عنوان بصری جلد 7

نیستند در محیط منزل راه پیدا کنند، در آنجا باید استقامت به خرج داد! در آن مواردی که انسان می‌بیند آن جنبۀ تربیتی کم‌کم دارد به‌واسطۀ نفوذ افراد از اختیار او بیرون می‌آید و دیگران دارند تأثیر منفی می‌گذارند، انسان در آن موارد باید بایستد، منتها ﴿بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ﴾؛¹ یعنی به‌نحو و به طریقی که طریق نیکوتر باشد! اینها مسائلی است در ارتباط با پدر و فرزند و تعهّدی است که خداوند بر عهدۀ مسئول خانواده گذاشته است.

تمام این مسائل و مطالبی که در این باب عرض شد ـ براساس مبنای ما در این قضیّه و در سایر مطالبی که مربوط به عائله عرض می‌شود ـ متّخَذ از متن روایات و از مبانی مرحوم آقا ـ رضوان اللَه علیه ـ و نصّ صحبت‌ها و کلمات ایشان است، همان‌طوری‌که وعده داده شد. و من حتّی الإمکان سعی می‌کنم که از خود مطلبی را نسبت به این مسائل اضافه نکنم، مگر در جایی که نیاز به توضیح یا نیاز به شرحی داشته باشد.

وظایف زن و فرزند نسبت به مرد

امّا وظایفی که پسر و دختر و یا زن نسبت به شوهر و پدر دارند: آیۀ شریفۀ قرآن نسبت به فرزند بسیار آیۀ عجیبی است و تعابیری که بزرگان در این باب آورده‌اند، تعابیر حیرت‌انگیزی است! آیه می‌فرماید:

﴿وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوٰلِدَيۡنِ إِحۡسٰنًا إمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا * وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا﴾.²