عنوان بصری جلد 7

است و آن حال هم مربوط به آنجا است. اگر شما به مسجد بروید و نماز بخوانید حال انبساط پیدا می‌کنید، ولی اگر از همان‌جا به یک جای معصیت بروید می‌بینید حالتان تغییر پیدا کرد. این‌طور نیست که حال مسجد برای همیشه بماند؛ نه‌خیر، نمی‌ماند!

همان‌طوری‌که بزرگان دستور می‌دادند، مهم این است که انسان این حال را نگه دارد و این حال را پایدار بدارد؛ وقتی که این حال پایدار شد، آن‌وقت است که تثبیت می‌شود، آن‌وقت است که انسان واکسینه می‌شود و دیگر مسائل مختلف نمی‌تواند در انسان اثر بگذارد؛ ولی اگر نه، امروز این حال و فردا حال دیگر و دوباره این حال و حال دیگر، ده سال هم بگذرد می‌بیند همان است! چرا؟ چون دائماً در حال نوسان و در حال تغییر و تبدّل است.

تعهّدات پدر نسبت به زن و فرزند

پس مسئلۀ رعایت امور عائله از نقطه‌نظر دینی، از مسائل بسیار مهم و از تکالیفی است که خداوند قرار داده است و این تکلیف را پدر و مادر و به‌خصوص پدر که جنبۀ تربیتی را دارد باید نسبت به زن و نسبت به فرزند إعمال کند. اگر إعمال نکرد نه‌تنها به آنها صدمه رسانیده است بلکه خدا از سهم خود او هم کم خواهد گذاشت؛ یعنی دیگر آنچه را که باید به او بدهد و آن حالی را که باید به او بدهد به او نخواهد داد! چرا؟ چون در امانت کوتاهی کرده است. حالا به اهمّیت قضیّه پی بردید؟!

البتّه مسائل زیادی هست که برای فرصت‌های دیگر باشد، ولی همان‌طوری‌که عرض شد به‌طور خلاصه بعضی از تعهّداتی که پدر نسبت به فرزند و نسبت به زن دارد این است که باید در محیط منزل برای زن و فرزند وقت بگذارد، باید فرصت داشته باشد که با آنها بنشیند و صبحت کند، از مطالب آموزنده بر طبق مراتب خود آنها و بر طبق مراحل استعدادی آنها برای آنها حرف بزند، محیط را محیط گرم قرار بدهد، با آنها رفیقانه باشد نه‌اینکه فقط جنبۀ تحکّم داشته باشد؛ یعنی فرزند احساس رفاقت کند و خودش را از پدر جدا و دو تا نبیند و صرفاً به‌خاطر ترس، از او اطاعت نکند؛ البتّه ممکن است که در بعضی از موارد هم یک اقتدار تربیتی و اقتدار استیلا و سیطرۀ ابوّت لازم باشد! علیٰ‌کلّ‌حال انسان باید نسبت به مواضع، مطالب را ادراک