عنوان بصری جلد 7

آن نکته که بعداً به آن اشاره خواهم کرد، اشاره به جنبۀ عقلانی و جنبۀ تفکّر و آن روح ایمانی است که آن روح ایمان در هر دوی این دو جنس وجود دارد، و خطابی که در اینجا تعلّق گرفته است نه به خصوصیّت ظاهری رجولیّت و انوثیّتِ این دو جنس است، بلکه به همان جنبۀ روحانی این دو مسئله برمی‌گردد که إن‌شاءاللَه راجع به این قضیّه اگر خداوند توفیق داد در این مجلس وإلاّ در مجلس دیگر توضیحی عرض می‌کنم.

دلالت خطابات مذکّر و مؤنّث در آیات قرآن

ولی ما در بعضی از آیات می‌بینیم که آیه هر دو جنس را با هم ذکر کرده است. در آیه‌ای می‌فرماید: ﴿إِنَّ ٱلۡمُسۡلِمِينَ وَٱلۡمُسۡلِمٰتِ وَٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنٰتِ...﴾.

ببینید، «مسلمین» با «مسلمات»، «مؤمنین» و «مؤمنات». این نظر بر این دارد که دیگر جای هیچ شک و شبهه‌ای باقی نگذارد که مسئله مربوط به هر دو است! کسی نیاید بگوید: چرا خدا در اینجا خطاب به مردان کرده است؟ بنابراین مردان دارای رجحان هستند و زنان در مرتبۀ پایین‌تر هستند و مورد توجّه نیستند! نه‌خیر، «مسلمین» و «مسلمات»، «مؤمنین» و «مؤمنات»، ﴿وَٱلۡقٰنِتِينَ وَٱلۡقٰنِتٰتِ﴾؛ «آنهایی که به خدا ابتهال می‌کنند و رو می‌آورند و دعا می‌کنند!» ﴿وَٱلصَّـٰبِرِينَ وَٱلصَّـٰبِرٰتِ﴾؛ «هم مردانی که صبر می‌کنند و هم زنانی که صابر هستند!» یعنی بر تکالیف صبر می‌کنند، بر مصائب صبر می‌کنند، بر فراز و نشیب‌های زندگی که برای آنها پیدا می‌شود صبر می‌کنند، بر آنچه که برای آنها خدا تقدیر کرده است صبر می‌کنند؛ صبر در خوشی که معنا ندارد!

﴿وَٱلۡمُتَصَدِّقِينَ﴾؛ «مردانی که صدقه می‌دهند!» ﴿وَٱلۡمُتَصَدِّقٰتِ﴾؛ «زن‌هایی که صدقه می‌دهند!»

﴿وَٱلۡخٰشِعِينَ﴾؛ «مردانی که در مقام خشوع هستند!» ﴿وَٱلۡخٰشِعٰتِ﴾؛ «زن‌هایی که در مقام خشوع‌اند!»

﴿وَٱلۡحٰفِظِينَ فُرُوجَهُمۡ وَٱلۡحٰفِظٰتِ﴾؛ «آن مردانی که خود را از تماس با نامحرم در امان می‌دارند و زنانی که خود را از تماس با نامحرم محفوظ می‌دارند!»

﴿وَٱلذَّ ٰكِرِينَ ٱللَهَ كَثِيرٗا وَٱلذَّ ٰكِرٰتِ﴾؛ «آن مردانی که ذکر خدا را بسیار می‌کنند