عنوان بصری جلد 7

است و اگر این احساسات را نمی‌داد کانون خانواده گرم نبود، کانون خانواده از آن حرارت و از آن محبّت و از آن اُلف و اُنس برخوردار نبود! وضعیّت مرد با زن فرق می‌کند، مرد اهل بیرون رفتن و اجتماع و تدبیر و سایر مسائلی است که مربوط به خارج است و طبعاً یک توان مردانه اقتضا می‌کند و وقتی که به منزل می‌آید، آن هوش و استعداد و آن احساس و جنبۀ لطفی که باید بتواند اعضاء خانواده مخصوصاً بچّه‌های کوچک را جمع کند، مرد آن را ندارد یا علیٰ‌کلّ‌حال کم دارد.

مرحوم آقا بارها این را می‌فرمودند: «از شیر حمله خوش بوَد و از غزال رَم!»¹ و در تربیت خانوادگی این مسئله خیلی مهم است که مرد نباید جای خود را در منزل با زن عوض کند و زن باید به لطف و محبّت و گرمی و عنایت و ... بپردازد. حالا نمی‌گویم که مرد از وقتی وارد می‌شود تا آخر فقط یک چوب دستش بگیرد؛ نه‌خیر، از نقطه‌نظر کیفیّت برخورد باید حالت پدرانه هم حفظ بشود و انسان می‌تواند آن لطف را در حالت پدرانه پیاده کند، حتماً چوب و چماق که لازم نیست! امّا اینکه بیاید حالت خود را به حالت زنانه تغییر بدهد، این باعث می‌شود که این نظام تربیتی دارای نقص باشد؛ «از شیر حمله خوش بوَد و از غزال رَم!» مرد باید جنبۀ تربیتی داشته باشد و زن از آن‌طرف بیاید محبّت کند، مادر از آن‌طرف بیاید دلداری کند که این بچّه در دو حالت قرار بگیرد: یکی محبّت و جذب و ارتباط با مادر؛ و از آن‌طرف حالت پذیرش تربیت! اگر قرار باشد مرد زن بشود و زن هم که به حال خودش باقی است، خب معلوم است که این بچّه چه از آب درمی‌آید!

لذا اینجا است که در نظام تربیتی اسلام، تربیت برای هر کدام از طرفین مشخّص شده است؛ اینکه مادر چه قِسم تربیت کند و مرد هم چه قِسم تربیت کند. با این کیفیّت، دیگر این کلام امیرالمؤمنین علیه السّلام روشن می‌شود و مسئله‌ای باقی