عنوان بصری جلد 7

بکنم!» تحقیق کردن همانا و تمام شد و پرونده رفت در بایگانی؛ یا اینکه اصلاً محو شد و تمام! این برای چیست؟ برای این است که عقل عملی برای گرفتاری‌ای که در این ملکات و این صفات دارد نتوانست از عهدۀ مسئولیّتش بربیاید، نتوانست به آن تکلیفی که بر عهدۀ او گذاشته شده بود برسد، و تمام مسائل در اینجا دور می‌زند!

خدای متعال این مطلب را در قرآن کریم به صوَر مختلفی بیان می‌کند. در یک جا می‌فرماید:

﴿وَجَعَلۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ أَكِنَّةً أَن يَفۡقَهُوهُ وَفِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرٗا﴾؛¹ «ما بر قلب اینها حاجز و مانعی قرار دادیم از اینکه اینها بتوانند مطلب را بفهمند...!»

یا در یک آیه می‌فرماید:

﴿وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ﴾؛ «تصوّر نکنید همۀ این افرادی که الآن در این دنیا خلق شده‌اند بهشتی هستند؛ نه، مَآل و مرجع بسیاری از این افراد از جن و انس جهنّم است!»

﴿لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآ﴾.²

خیلی عجیب است! خدای متعال می‌فرماید: «ما به آنها قلب دادیم ولی با این قلب نمی‌فهمند، تفقّه و فهم ندارند!» مقصود از قلب نه این قلب صنوبری است، بلکه قلب یعنی قوّۀ درّاکه، وجدان! قلب یعنی نیروی تشخیص‌دهندۀ حق و باطل، قلب یعنی محلّ ادراکات و محلّ تلقّی انوار الهی! [می‌فرماید]: «ما این قلب را به آنها دادیم امّا ﴿لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا﴾؛ نمی‌فهمند!»