
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
193داریم! اگر امام زمان نداند این پنکهای که الآن در اینجا است در یک دقیقه چند دور میگردد، من این امام زمان را قبول ندارم و به او اعتقاد هم ندارم و شما هم نداشته باشید! آن را ما میگوییم: امام!
این امام ارزشش به همین است؛ ارزش امام به این است که بهواسطۀ إعطاء ولایت الهیّه و بهواسطۀ احاطۀ بر ولایت الهیّه، نه ولایت مستقلّیه که کفر و شرک باشد، بر مُلک و ملکوت حاکم است! این امام است و در این قضیّه هم بین امام هادی در سنّ یازده سالگی و بین امیرالمؤمنین در سنّ شصت سالگی از این نقطهنظر هیچ تفاوتی نیست و فرقی نمیکند. بله، از نقطهنظر سعۀ وجودی یک مطلب دیگری است که مرحوم آقا هم این مطلب را نقل کردهاند1 و امیرالمؤمنین علیه السّلام از این نقطهنظر تفضیل دارد؛ امّا هر سؤالی، هر اشکالی و هر مطلبی را که از امیرالمؤمنین بپرسند همانطوریکه خود آن حضرت فرمود:
سَلونی قَبلَ أن تَفقِدونی؛2 «هرچه که به نظرتان میرسد در هر مرتبه از مراتب علمی که هستید: علم دنیا با تمام وسعتش، علم آخرت با تمام وسعتش؛ و هرچه میخواهند از شما سؤال کنند، از من بپرسید و جوابتان را بگیرید!»
همین مطلب را امام هادی هم در سنّ ده سالگی میگوید و هیچ فرق نمیکند و تفاوت ندارد!
تعبیرات و تأویلات ناصحیح در مسئلۀ اطاعت زن از مرد
این میشود معیار و ارزش برای انسان، نه زور! حالا چون زور مرد بیشتر از زن است باید به زن زور بگوید و باید زن در تحتِ اطاعت دربیاید؟! مگر اطاعت زن از شوهر مربوط به زورِ بازو و پهلوانی مرد است؟! اگر اینطور است, پس اگر کار به
- امام شناسی، ج ١٥، ص ٢٨٧:
«ولی معذلک امیرالمؤمنین علیه السّلام را از بقیّه ـ بهاستثنای حضرت حجّة بن الحسن العسکری أرواحنا فداه ـ اعلم و افضل شمردهاند. بروز شجاعت در امیرالمؤمنین و امام حسین علیهما السّلام تحقیقاً بهمقتضای ظروف بوده است و نفی آن درجه از شجاعت را از غیر آنها نمیکند.» - بصائر الدّرجات، ج ١، ص ٢٦٦.
- امام شناسی، ج ١٥، ص ٢٨٧:
