
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
191إنّ النّساءَ نَواقِصُ الایمان، نَواقِصُ الحُظوظ، نَواقِصُ العُقولِ؛ «زنان عقلشان ناقص و کمتر از مرتبۀ تکاملی مرد است و حظّ و نصیب آنها کمتر است و ایمان آنها دارای نقصان است!»
چرا شما میآیی یک تأویل و توجیهی میکنی که خودت هم نمیفهمی چه نوشتهای؟! شما هیچ فکر نمیکنی که بالأخره این مطالب را یک کسی میخواند و بررسی میکند، آنوقت به ریش خودت میخندد؟! خب اینجا را معنا نکن، برو جای دیگر را معنا کن؛ همانطور که خیلی از افراد کردند و سانسور میکردند و چه میکردند!1 ایشان تمام مسئله را به این برگردانده است که توان و زور مرد بیشتر است؛ معنای نَواقِصُ العُقول این است! در مورد این آیه که خدا گفته است: ﴿ٱلرِّجَالُ قَوَّ ٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَهُ بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ﴾؛2 «مردان بر زنان قیّومیّت و تولّی دارند، چون خداوند آنها را تفضیل داده و بهواسطۀ انفاقی که میکنند»، ایشان گفته است: «بهواسطۀ اینکه زورشان بیشتر است!» خب مگر بیشتر بودنِ زور دلیل بر برتری است؟! رستم دستان هم زورش خیلی زیاد بود، حالا مگر بر افرادی که از نظر جسمی ناتوان هستند برتری دارد؟!
عدم اختلاف بین ائمّۀ معصومین علیهم السّلام در امور ظاهری
مگر میزان تفضیل در عالم ارزشها براساس توان است؟! خب هر کس یک استعدادی دارد، هر کس یک جسمی دارد! آیا چون امیرالمؤمنین علیه السّلام زور بیشتری داشت و جنگآور و پهلوان بود دلیل بر این است که از این نقطهنظر از حضرت سجّاد بالاتر است؟! بله، از ناحیۀ اینکه صاحب ولایت است و ولایت از ناحیۀ او به فرزندانش تا امام زمان عجّل اللَه تعالیٰ فرجه الشّریف میرسد از این نقطهنظر بر همه ائمّه علیهم السّلام برتری دارد و پدر ائمّه است، امّا نه از نظر زور! حالا حضرت سجّاد چه گناهی کرده که زورش و از نظر بدنی مثل امیرالمؤمنین
- رجوع شود به روزنامۀ اطّلاعات، سه شنبه ١٦ مرداد ١٣٥٨، شمارۀ ١٥٩٢٣، ص ٩.
- سوره نساء (٤) آیه ٣٤. نور ملکوت قرآن، ج ١، ص ١٥٩:
«مردان را بر زنان تسلّط و حقّ نگهبانی است، بهواسطۀ فضیلتی که خدا بعضی را بر بعضی داده است!»
