
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
190اینطور باشد دیگر مشکلی نداریم. واقعاً گروههایی اینطور هستند که هر روز دینهای من درآوردی مثل قارچ از روی زمین درمیآورند! اینها موجود است، ولی بالأخره باید اینها را به خود آنها واگذار کرد.
آن کسی که قانون تصویب میکند و آزادی را تا هر مرزی جلو میبرد، باید این کارها را هم انجام بدهند؛ دیگر بقیّهاش را شاید شما بهتر از من اطّلاع داشته باشید! از افتخارات این آدم این است که تازه بعد از ١٤٠٠ سال جوری در کنار دیگران نمایان بشود که از مادر متولّد شده است؛ این تازه شده از افتخارات! التفات میکنید؟! مانند اینکه از مادر متولّد شده است! و اگر شخصی بخواهد غیر از این انجام بدهد [میگویند]: «نه، این میکروبی است، این ویروسی است، این مربوط به سابق و مربوط به زمان حَجَر و مربوط به فکر کذا است و...!» این رشدی است که الحمدللّه بشر امروز کرده است! بسیار خوب، تازه به دوران خریّت رسیدهاند؛ الاغ هم همینطور است! آیا شما دیدهاید که الاغ چیزی بپوشد و سِتاری داشته باشد؟!
تفاسیر نادرست بعضی افراد از کلمات امیرالمؤمنین
بر این اساس، افرادی که در این زمینه آمدهاند و این مسئله را بررسی کردهاند متأسّفانه کمتر کسی از آنها دیده میشود که راه صواب را رفته باشد و بدون نظر و اظهار سلیقه در این مسئله قلم زده باشد.
همین چند روز پیش وقتی یکی از شرحهای نهج البلاغه را مطالعه میکردم، متأسّفانه دوباره به این نکته برخورد کردم و دیدم این نویسندۀ محترم که خدا رحمتش کند، تمام همّت و تمام اطّلاعات خود را از غرب و شرق و آسمان و زمین و نمیدانم از کجا آورده و یک آش شُله قلمکاری درست کرده که اصلاً خود من هم نفهمیدم چه دارد میگوید! تمام برای این است که ثابت کند این کلام امیرالمؤمنین یک معنای دیگر دارد!1 خب یا بگو دروغ است و یا این حرفها دیگر چیست که شما دارید میزنید؟!
وقتی که امیرالمؤمنین میگوید:
- رجوع شود به ترجمه و تفسیر نهج البلاغة، محمّدتقی جعفری، ص ١٠٤١ ـ ١٠٦٥.
