
عنوان بصری جلد 7
شرح و تفسیر فقرۀ «و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا» «تدبیر در امور فردی و خانواده»
این اثر شریف از سلسله مباحث حضرت آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح حدیث عنوان بصری است. ایشان در این مباحث ارزشمند به تبیین موضوع تدبیر در امور فردی و خانواده و شرح فقره و لایدبر العبد لنفسه تدبیرا می پردازد. مولف محترم در این کتاب با تاکید بر پیوستگی مسائل سلوکی با مسائل خانوداگی به مباحثی مانند حساسیت و ظرافت مسئله ارتباط زوجین، حقوق متقابل فرزندان و والدین، اهمیت مسئله اسم گذاری در اسلام و برنامه های تربیتی اسلام برای نهاد خانواده اشاره می کنند. بررسی حقیقت وجودی مرد و زن در نظام خلقت، توضیح و تبیین عقل نظری و عملی و تطبیق آن با شاکله وجودی زنان، تحلیل دقیق و صحیح کلام حضرت امیرالمومنین علیه السلام پیرامون نقصان عقل در زنها، اصول زندگی الهی و تاکید اسلام بر رشد روحی و تکامل مرد و زن از دیگر مباحث مهم و بدیع این کتاب است. در قسمتی از کتاب با اشاره به مسئله تدبیر و عبودیت در سیره اولیای الهی چنین آمده است: «در تمام احکام تشریعیِ ما این مسئلۀ هست که تدبیر و تنظیمِ در امور باید به نهایت درجۀ دقّت وجود داشته باشد؛ و به قول مرحوم والد ما (علامه طهرانی) و همینطور بقیّۀ عرفاء مثل مرحوم قاضی، بهترین فرد آن شخصی است که بتواند امور خود را بهتر تنظیم و از اوقات خود بهتر استفاده کند؛ این فرد، فرد موفّقی خواهد بود....»
عنوان بصری جلد 7
187است!» بسیار خوب، اگر اشتباه است شما بیایید رأی درست را بگیرید. یا ممکن است یک کسی بگوید: «آقا، شما در این قضیّه تند رو هستید!» خب شما کُند بروید؛ این که مسئلهای نیست! ما نمیتوانیم برای حطام دو روز دنیا و برای جلب بعضی از مسائل و اینکه خود را برای افراد موجّه جلوه بدهیم و دیگران نسبت به ما نظر داشته باشند، مدام شاخهها را یکییکی بزنیم و قطع کنیم؛ آنوقت فقط این میماند:
شیر بییال و دُم و اِشکُم که دید *** اینچنین شیری خدا هم نافرید1 رسوم و عادات ملل بیانگر ارزش فرهنگی و ادراک آنها
[میگویند]: «مسائل ارث در اینجا با قوانین حقوق امروز منافات دارد و امروزه ارث زن و مرد برابر است، لذا این را از درخت دین میزنیم و قطع میکنیم!» بسیار خوب، این یکی! یا در مورد دیۀ زن که به نصّ صریح احکام اسلامی2 و قرآن کریم3 نصف دیۀ مرد است میگویند: «این مطالب را هم امروز نمیپسندد و مربوط به ١٤٠٠ سال پیش است!» انگار مغز آنهایی که ١٤٠٠ سال پیش بودند از چیز دیگر بود و بهجای سلّولهای مغز آنها ـ أستغفر اللَه ـ چیزهای دیگری در آنجا بود و الآن تازه مغزهای با سلّولهای بسیار توانا خلق شده که حتّی قدرت تفکّر در ماوراء طبیعت را هم دارند و فکرشان به آنجا میرسد که جبرائیل و میکائیل امین هم نمیرسد! نه آقا جان، این خبرها نیست!
ما از رسوم و عاداتی که امروزه در میان ملل رواج دارد میتوانیم به ارزش فرهنگی و ادراک آنها پی ببریم و دیگر بیش از این به افتضاح رو نشود و بیش از این مسائل رو نشود! کجا کثافت کاریهایی که امروز در سراسر دنیا در ضمن نظامها و
- مثنوی معنوی (آذر یزدی)، دفتر اوّل، ص ١٣٤:
شیر بی دُم و سر و اِشکُم که دید *** اینچنین شیری خدا خود نافرید - رجوع شود به الکافی، ج ٧، ص ٢٩٨.
- سوره بقره (٢) آیه ١٧٨.
- مثنوی معنوی (آذر یزدی)، دفتر اوّل، ص ١٣٤:
