عنوان بصری جلد 7

انطباق دستورات شرعی بر قضایای عقلی و فطری

و امّا نسبت به اصل قضیّه: همان‌طوری‌که عرض شد، اصل و اساس مسئلۀ اطاعت به قضایای فطری برمی‌گردد که باید مسائل شرعی منطبق بر قضایای فطری باشد. قاعدۀ کلّی، همان‌طوری‌که در آیات قرآن هم نسبت به این مسئله اشاره‌ای هست، این است که خدای متعال دین را دینی می‌داند که منطبق با فطرت باشد؛¹ یعنی فطرت انسان بتواند برای صلاحیّت این دستور در جایگاهِ واقع جایی بیابد.

یکی از مسائل فطری و مسائل عقلی متابعت از أعلم است که انسان باید از شخصی که عالم‌تر است متابعت کند. این یکی از مسائل فطری و یک مسئلۀ عقلی است؛ یعنی عاقل می‌گوید: انسان باید از أعلم متابعت کند!

حکم عقل و فطرت به جانشینی امیرالمؤمنین حتّی بدون واقعۀ غدیر

بر همین اساس در جلسۀ پیش عرض کردم که اگر حتّی واقعۀ روز غدیر هم نبود و پیغمبر امیرالمؤمنین علیه السّلام را به نصّ آیۀ شریفۀ ﴿يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغۡ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمۡ تَفۡعَلۡ فَمَا بَلَّغۡتَ رِسَالَتَهُۥ﴾² به خلافت منصوب و تصریح نمی‌کرد، همین‌قدر که این دو نفر یعنی ابوبکر و امیرالمؤمنین را بیاورند و هر کدام را در یک طرف بنشانند، حتّی یک بچّۀ ده ساله هم می‌گوید: باید از علی متابعت کرد! این دیگر نیاز به عید غدیر ندارد، این دیگر نیاز به نصب خلافت ندارد؛ حالا مضافاً