عنوان بصری جلد 7

این کیست؟! آن زمانی که این قضیّه را نقل می‌کرد هفتاد سال سنّش بود؛ یعنی یک مرد هفتاد ساله، نه یک جوان هفده هجده ساله! پیرمرد هفتاد ساله، دبیر، آدم با فهم و آدمی که خیلی از دروس را خودش درس می‌داده است!

حالا این مردم عقل دارند؟! ﴿أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ﴾؛ عقل ندارند! ﴿أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴾؛¹ بیشتر مردم علم و اطّلاع ندارند! اگر همین الآن یک نفر بیاید و به یکی بگوید: «آقا، در فلان‌جا این قضیّه اتّفاق افتاده است»، ولو اینکه در ذهنش واقعاً خلاف باشد، می‌گوید: «عجب!» نفر دوّم بیاید بگوید و بعد نفر سوّم که بیاید قبول می‌کند؛ یعنی خودش بلند نمی‌شود برود و بگردد و ببیند و سؤال کند که مسئله چیست!

به قول مرحوم آقا که ایشان می‌فرمودند:

ما بیست سال بیش از آن مقداری که برای هدایت افراد و سلاّک لازم بود بیان کردیم!

و واقعاً اگر کسی می‌خواست عقلش را به‌کار بیندازد و این نعمت الهی را نادیده نپندارد، اگر پنج ماه ـ حالا نگوییم یک ماه ـ با ایشان بود، دیگر برای تا آخر عمرش به‌اندازۀ کافی می‌توانست بهره‌مند باشد و نیاز به چیز دیگر نداشت! یعنی اگر کسی پنج ماه با ایشان بود، چند جلسه صحبت ایشان را می‌دید و یک مدّت رفتار ایشان را زیر نظر داشت، اگر می‌خواست عقلش را به‌کار بیندازد دیگر برایش کافی بود!

این افرادی که بیست سال پیش مرحوم آقا بودند و روز و شب را با ایشان گذراندند، بعد از اینکه جریانات و مسائلی پیش آمد، خود همان‌ها که معترف بودند: «بعد از مرحوم آقا اگر قرار باشد کسی مطلبی مطرح کند فلانی است»، تا الآن که دارم با شما صحبت می‌کنم حتّی پنج دقیقه هم وقت نگذاشته‌اند که بیایند از من راجع به